11 ພວກເຈົ້າແຂວງປະທ້ວງ

ຕົ້ນສະບັບພາສາອັງກິດ

ສະພາແຫ່ງເມືອງສະປາຍ

ການເປັນພະຍານ ທີ່ສະໜັບສະໜູນຂະບວນການປະຕິຮູບສາສະໜາຄັ້ງໃຫຍ່ທີ່ສະຫງ່າງາມທີ່ສຸດຢ່າງໜຶ່ງ ຄືການປະທ້ວງຂອງບັນດາເຈົ້າແຂວງເຢຍລະມັນທີ່ເປັນຄຣິສຕຽນໃນສະພາແຫ່ງເມືອງສະປາຍ (Diet of Spires) ເຊິ່ງຈັດຂຶ້ນໃນປີ 1529. ຄວາມກ້າຫານ, ຄວາມເຊື່ອ ແລະ ຄວາມເດັດດ່ຽວຂອງຊາຍເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ດຳເນີນຊີວິດເພື່ອພຣະເຈົ້າ ໄດ້ນຳເອົາເສລີພາບທາງຄວາມຄິດ ແລະ ເສລີພາບທາງຈິດສຳນຶກໃຫ້ແກ່ຄົນໃນຍຸກສະໄໝຕໍ່ໆກັນມາ. ການປະທ້ວງຂອງພວກເຂົາກາຍເປັນຊື່ຂອງຄຣິສຕະຈັກຝ່າຍຂະບວນການປະຕິຮູບ ເພາະຄຳວ່າ “ໂປຣແຕັສຕັງ” ແປວ່າການປະທ້ວງນັ້ນເອງ; ເນື້ອຫາຂອງການປະທ້ວງຂອງພວກເຂົາຄື “ແກ່ນສານແທ້ຂອງນິກາຍໂປຣແຕັສຕັງ.”¹ {GC 197.1}

ວັນແຫ່ງຄວາມມືດມົນ ແລະ ໄພຄຸກຄາມໄດ້ມາເຖິງຂະບວນການປະຕິຮູບ. ເຖິງແມ່ນວ່າຄຳປະກາດຈາກສະພາແຫ່ງເມືອງເວີມໄດ້ລະບຸວ່າລູເທີເປັນບຸກຄົນຕ້ອງຫ້າມ ແລະ ບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ຜູ້ໃດຮັບເຊື່ອ ຫຼື ນຳຄຳສອນຂອງເພິ່ນໄປເຜີຍແຜ່, ແຕ່ກໍຍັງພໍມີການຍອມຮັບຄວາມແຕກຕ່າງທາງສາສະໜາໃນອານາຈັກເຢຍລະມັນຢູ່. ພຣະເຈົ້າຊົງຢັບຢັ້ງອຳນາດທັງຫຼາຍທີ່ຕໍ່ຕ້ານຂະບວນການປະກາດຄວາມຈິງ. ຈັກກະພັດຊານສ໌ທີ 5 ຕັ້ງໜ້າຕັ້ງຕາເພື່ອທຳລາຍຂະບວນການປະຕິຮູບ, ແຕ່ທຸກຄັ້ງທີ່ເພິ່ນລະດົມກຳລັງເພື່ອທຳລາຍຝ່າຍປະຕິຮູບ ກໍມີເຫດການແຊກເຂົ້າມາ ເຮັດໃຫ້ເຈດຕະນາຮ້າຍຂອງເພິ່ນລົ້ມເຫຼວ. ຫຼາຍຕໍ່ຫຼາຍຄັ້ງເບິ່ງຄືວ່າ ທຸກຄົນທີ່ກ້າຕໍ່ຕ້ານຄຣິສຕະຈັກໂຣມກໍຈະຕ້ອງພິນາດທັນທີ, ແຕ່ໃນເວລາວິກິດດັ່ງກ່າວກໍມັກຈະມີເຫດການເກີດຂຶ້ນເຊັ່ນ: ກອງທັບຊາວເທີກ (Turk) ກໍປາກົດຢູ່ຊາຍແດນຕາເວັນອອກ, ຫຼືກະສັດຝຣັ່ງ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ສັນຕະປາປາເອງ ກໍຈະເກີດຄວາມອິດສາຈັກກະພັດທີ່ມີອຳນາດບາລະມີເພີ່ມຂຶ້ນ ແລ້ວຈຶ່ງຫັນໄປເຮັດສົງຄາມກັບຈັກກະພັດ; ສະນັ້ນ, ຂະບວນການປະຕິຮູບສາສະໜາຈຶ່ງມີໂອກາດເຕີບໂຕຂະຫຍາຍທ່າມກາງຄວາມວຸ້ນວາຍຂອງຊົນຊາດທັງຫຼາຍ. {GC 197.2}

ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ໃນທີ່ສຸດບັນດາຜູ້ປົກຄອງຝ່າຍກາໂຕລິກ² ໄດ້ຍຸຕິຄວາມຂັດແຍ້ງເພື່ອຮວມຕົວກັນຕໍ່ສູ້ຝ່າຍນັກປະຕິຮູບ. ສະພາແຫ່ງເມືອງສະປາຍທີ່ຈັດຂຶ້ນໃນປີ 1526 ໄດ້ໃຫ້ແຕ່ລະແຂວງໃນອານາຈັກເຢຍລະມັນມີສິດເສລີພາບໃນເລື່ອງສາສະໜາຢ່າງເຕັມທີ່ ຈົນກວ່າຈະມີການປະຊຸມສະພາຄຣິສຕະຈັກທົ່ວໄປ. ແຕ່ການຜ່ອນຜັນນັ້ນເກີດຂຶ້ນໄດ້ກໍຍ້ອນໄພຄຸກຄາມທີ່ກຳລັງບີບຢູ່ໃນເວລານັ້ນ; ທັນທີທີ່ໄພຄຸກຄາມດັ່ງກ່າວຜ່ານພົ້ນໄປ, ຈັກກະພັດກໍໄດ້ອອກຣາຊໂອງການໃຫ້ຈັດສະພາຂຶ້ນເປັນຄັ້ງທີສອງທີ່ເມືອງສະປາຍໃນປີ 1529 ໂດຍມີຈຸດປະສົງເພື່ອທຳລາຍຂະບວນການນອກຮີດ. ຖ້າເປັນໄປໄດ້, ຈະໃຊ້ວິທີການທີ່ນິ້ມນວນ ເພື່ອຊັກຈູງພວກເຈົ້າແຂວງໃຫ້ຕໍ່ຕ້ານຂະບວນການປະຕິຮູບ, ແຕ່ຖ້າພວກເຂົາບໍ່ຍອມ, ຈັກກະພັດຊານສ໌ພ້ອມທີ່ຈະຊັກດາບອອກມາບັງຄັບພວກເຂົາ. {GC 197.3}

ພວກທີ່ຢູ່ຝ່າຍສັນຕະປາປາພາກັນດີອົກດີໃຈ ແລະ ເດີນທາງໄປເມືອງສະປາຍເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ທັງສະແດງຄວາມກຽດຊັງຢ່າງເປີດເຜີຍຕໍ່ພວກນັກປະຕິຮູບ ແລະ ຕໍ່ທຸກຄົນທີ່ເຫັນດ້ວຍກັບພວກເຂົາ. ເມລັງໂທນກ່າວວ່າ: “ເຮົາເປັນທີ່ສາບແຊ່ງ ແລະ ເປັນເສດຂີ້ເຫຍື້ອຂອງໂລກ, ແຕ່ພຣະຄຣິສຈະທອດພຣະເນດມາຍັງປະຊາກອນຜູ້ຕ່ຳຕ້ອຍຂອງພຣະອົງ ແລະ ຈະຊົງຄຸ້ມຄອງຮັກສາພວກເຂົາ.”³ ບັນດາເຈົ້າແຂວງທີ່ຮັບເຊື່ອໃນຂ່າວປະເສີດ ທີ່ເດີນທາງເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມສະພານັ້ນ ຖືກຫ້າມບໍ່ໃຫ້ມີການເທດສະໜາປະກາດຂ່າວປະເສີດທີ່ເຮືອນພັກຂອງພວກເຂົາ. ແຕ່ຊາວເມືອງສະປາຍຫິວກະຫາຍພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ເຖິງແມ່ນວ່າມີຂໍ້ຫ້າມກໍຕາມ ມີຫຼາຍພັນຄົນພາກັນໄປຮ່ວມປະຊຸມທີ່ໂບດຂອງເຈົ້າແຂວງແຊັກຊັນນີ. {GC 198.1}

ເຫດການນີ້ໄດ້ເລັ່ງລັດວິກິດການໃຫ້ມາເຖິງໄວຂຶ້ນ. ມີຣາຊໂອງການປະກາດໃຫ້ສະພາຮັບຊາບວ່າ ມະຕິສະພາທີ່ໃຫ້ເສລີພາບທາງຈິດສຳນຶກເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມວຸ້ນວາຍຢ່າງໜັກໜ່ວງ, ຈັກກະພັດຈຶ່ງຕ້ອງການໃຫ້ຍົກເລີກມະຕິດັ່ງກ່າວ. ການປະກາດຕາມອຳເພີໃຈນີ້ເຮັດໃຫ້ຄຣິສຕຽນຝ່າຍຂ່າວປະເສີດຕົກໃຈ ແລະ ໂມໂຫ. ມີຄົນໜຶ່ງກ່າວວ່າ: “ພຣະຄຣິສໄດ້ຕົກຢູ່ໃນມືຂອງກາຢະຟາ ແລະ ປີລາດອີກແລ້ວ.” ຝ່າຍພວກຄຣິສຕະຈັກໂຣມໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງໜັກຂຶ້ນຕາມລຳດັບ. ມີຜູ້ນິຍົມສັນຕະປາປາຄົນໜຶ່ງກ່າວໂດຍມີອະຄະຕິວ່າ: “ຊາວເທີກດີກວ່າພັກພວກລູເທີ ເພາະຊາວເທີກຖືສິນອົດອາຫານ ແຕ່ພັກພວກຂອງລູເທີບໍ່ໄດ້ຖື. ຖ້າພວກເຮົາຕ້ອງເລືອກລະຫວ່າງພຣະທຳຄຳພີຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ຄວາມເຊື່ອຖືຜິດໆທີ່ຄຣິສຕະຈັກສອນເປັນເວລາດົນນານ, ພວກເຮົາຄວນປະຕິເສດພຣະຄຳພີ.” ເມລັງໂທນກ່າວວ່າ: “ທຸກມື້ທຸກວັນ ທ່ານ ເຟເບີ ເໝືອນຈັບເອົາກ້ອນຫີນໃໝ່ຂຶ້ນມາຕໍ່ໜ້າປະຊຸມສະພາ ແລ້ວແກວ່ງໃສ່ພວກເຮົາທີ່ເຊື່ອໃນຂ່າວປະເສີດ.”⁴ {GC 198.2}

ໃນເມື່ອກົດໝາຍຍອມໃຫ້ມີຄວາມແຕກຕ່າງໃນການນັບຖືສາສະໜາ, ບັນດາແຂວງທີ່ເຂົ້າຂ້າງຂ່າວປະເສີດຕັ້ງໝັ້ນຕໍ່ຕ້ານການລະເມີດສິດທິຂອງຕົນ. ຄຳປະກາດຂອງສະພາແຫ່ງເມືອງເວີມທີ່ໃຫ້ລູເທີເປັນບຸກຄົນຕ້ອງຫ້າມນັ້ນ ເປັນເຫດໃຫ້ເພິ່ນບໍ່ສາມາດເຂົ້າຮ່ວມປະຊຸມທີ່ເມືອງສະປາຍໄດ້, ແຕ່ມີຄົນເຮັດໜ້າທີ່ແທນ ກໍຄືພວກເພື່ອນຮ່ວມງານ ແລະ ພວກເຈົ້າແຂວງທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງຮຽກເອີ້ນເພື່ອປົກປ້ອງຂະບວນການປະກາດຂອງພຣະອົງໃນວິກິດການຄັ້ງນີ້. ທ່ານເຟຣເດີຣິກແຫ່ງແຊັກຊັນນີຜູ້ສູງສັກ ທີ່ເຄີຍຄຸ້ມຄອງລູເທີກ່ອນໜ້ານີ້ ໄດ້ເສຍຊີວິດແລ້ວ, ແຕ່ນ້ອງຊາຍຂອງເພິ່ນຊື່ ຈອນ ໄດ້ມາສືບທອດຕຳແໜ່ງເຈົ້າແຂວງຜູ້ມີສິດເລືອກຈັກກະພັດ⁵. ເຈົ້າແຂວງຈອນໄດ້ຮັບເຊື່ອໃນຄຳສອນຂອງຂະບວນການປະຕິຮູບສາສະໜາດ້ວຍຄວາມຊົມຊື່ນຍິນດີ ແລະ ເຖິງແມ່ນເພິ່ນເປັນຄົນຮັກສັນຕິ ແຕ່ກໍຍັງສະແດງເຖິງຄວາມກະຕືລືລົ້ນ ແລະ ຄວາມກ້າຫານໃນທຸກເລື່ອງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມເຊື່ອ. {GC 198.3}

ພວກບາດຫຼວງຮຽກຮ້ອງບັນດາແຂວງທີ່ຮັບເອົາຂະບວນການປະຕິຮູບໃຫ້ຍອມຈຳນົນຕໍ່ການປົກຄອງຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມໂດຍດີ. ແຕ່ພວກນັກປະຕິຮູບຢືນຢັດເຖິງເສລີພາບທີ່ເຄີຍໄດ້ຮັບ. ພວກເຂົາບໍ່ສາມາດຍອມຮັບໃຫ້ບັນດາແຂວງທີ່ຮັບເອົາພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າດ້ວຍຄວາມຊື່ນຊົມຍິນດີ ຕ້ອງຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ການຄອບງຳຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມອີກ. {GC 199.1}

ໃນທີ່ສຸດມີການສະເໜີໃຫ້ພົບກັນເຄິ່ງທາງ ໂດຍໃຫ້ປະຕິບັດຕາມຄຳປະກາດຂອງສະພາແຫ່ງເມືອງເວີມຢ່າງເຄັ່ງຄັດ ໃນທຸກສະຖານທີ່ທີ່ຂະບວນການປະຕິຮູບນັ້ນຍັງເຂົ້າໄປບໍ່ເຖິງ. ສ່ວນໃນ “ຂົງເຂດທີ່ປະຊາຊົນບໍ່ໄດ້ເຮັດຕາມຄຳປະກາດດັ່ງກ່າວ ແລະ ບໍ່ສາມາດປະຕິບັດໄດ້ເພາະຈະເປັນການສ່ຽງທີ່ຈະເກີດການກະບົດ, ກໍໃຫ້ປະຕິບັດຕາມນີ້: 1) ຢ່າງໜ້ອຍບໍ່ໃຫ້ມີການປະຕິຮູບໃນເລື່ອງໃໝ່, 2) ຢ່າໃຫ້ກ່າວເຖິງເລື່ອງທີ່ເປັນປະເດັນຂັດແຍ້ງ, 3) ຢ່າໃຫ້ມີການຕໍ່ຕ້ານການເຮັດພິທີສິນລະນຶກຂອງກາໂຕລິກ, ແລະ 4) ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ສະມາຊິກຄຣິສຕະຈັກໂຣມັນກາໂຕລິກຮັບເຊື່ອໃນຄະນະນິກາຍລູເທີແຣນ.”⁶ ມະຕິດັ່ງກ່າວໄດ້ຜ່ານສະພາ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ພວກບາດຫຼວງ ແລະ ພວກຜູ້ນຳຄຣິສຕະຈັກຝ່າຍສັນຕະປາປາພໍໃຈເປັນຢ່າງຍິ່ງ. {GC 199.2}

ປົກປ້ອງເສລີພາບທາງຄວາມເຊື່ອ

ຖ້າຫາກວ່າມະຕິນີ້ຖືກບັງຄັບໃຊ້ແລ້ວ, “ຂະບວນການປະຕິຮູບຈະບໍ່ສາມາດຂະຫຍາຍໄດ້…ໃນເຂດທີ່ຍັງບໍ່ມີໃຜຮູ້, ແລະໃນຂະນະດຽວກັນກໍບໍ່ສາມາດສົ່ງເສີມຮາກຖານໃຫ້ແຂງແຮງໃນສະຖານທີ່…ທີ່ຮັບເຊື່ອຢູ່ແລ້ວ.”⁷ ຈະມີການຫ້າມບໍ່ໃຫ້ມີສິດເສລີພາບໃນການປາກເວົ້າ ແລະ ຈະບໍ່ໃຫ້ມີການຮັບເຊື່ອໃໝ່. ມີການຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຄົນທີ່ສະໜັບສະໜູນຂະບວນການປະຕິຮູບຮັບເອົາຂໍ້ຫ້າມດັ່ງກ່າວທັນທີ. ຄວາມຫວັງຂອງໂລກເບິ່ງຄືໃກ້ຈະດັບມອດໄປ. “ຖ້າຈະໃຫ້ລະບອບສັນຕະປາປາກັບມາມີອຳນາດ…ກໍຈະນຳໃຫ້ການກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງທີ່ເຄີຍປະຕິບັດກັນມາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝບູຮານກັບຄືນມາຢ່າງແນ່ນອນ” ແລະຈະເປັນການເປີດໂອກາດໃຫ້ “ມີການທຳລາຍຂະບວນການປະຕິຮູບໃຫ້ໝົດສິ້ນ ເຊິ່ງຢູ່ໃນສະພາບທີ່ຖືກສັ່ນສະເທືອນຢ່າງຮຸນແຮງຢູ່ແລ້ວ” ຍ້ອນຄວາມຄັ່ງໄຄ້ຢ່າງງົມງວາຍ ແລະ ຄວາມຂັດແຍ້ງ.⁸ {GC 199.3}

ໃນຂະນະທີ່ຝ່າຍທີ່ເຊື່ອໃນຂ່າວປະເສີດພົບກັນເພື່ອຫາລື ຕ່າງຄົນຕ່າງເບິ່ງໜ້າກັນດ້ວຍຄວາມທໍ້ໃຈ ແລ້ວຖາມກັນວ່າ: “ພວກເຮົາຄວນເຮັດແນວໃດ?” ມີປະເດັນສຳຄັນທີ່ມີຜົນກະທົບຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ໂລກຢູ່ຕໍ່ໜ້າພວກເຂົາໃນເວລານັ້ນ. “ຄວນໃຫ້ບັນດາຜູ້ນຳຂະບວນການປະຕິຮູບຍອມຮັບເອົາຄຳປະກາດຂອງສະພາຫຼືບໍ່? ໃນວິກິດການທີ່ໜັກໜ່ວງທີ່ສຸດເຊັ່ນນີ້ ຄົງບໍ່ຍາກຖ້າຫາກພວກນັກປະຕິຮູບໄດ້ຫາລືກັນດ້ວຍເຫດ ແລະ ຜົນ ຈົນເລືອກທາງຜິດພາດ! ຄົງບໍ່ຍາກຖ້າພວກເຂົາຈະຫາເຫດຜົນ ແລະ ຂໍ້ແກ້ຕົວທີ່ໜ້າຟັງ ເພື່ອສະໜັບສະໜູນການຍອມຈຳນົນຕໍ່ຄຣິສຕະຈັກໂຣມ! ພວກເຈົ້າແຂວງຝ່າຍຄະນະລູເທີແຣນໄດ້ຮັບຄຳຢືນຢັນວ່າ ຕົນຈະມີສິດເສລີພາບທາງຄວາມເຊື່ອຖືໃນສາສະໜາ ແລະ ພົນລະເມືອງຂອງພວກເຂົາທີ່ຮັບເຊື່ອໃນຄຳສອນຂອງຂະບວນການປະຕິຮູບກ່ອນທີ່ມະຕິດັ່ງກ່າວຜ່ານສະພາ ກໍຈະໄດ້ຮັບສິດທິດັ່ງກ່າວເຊັ່ນກັນ. ພວກເຈົ້າແຂວງຄວນພໍໃຈກັບສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຫຼືບໍ່? ຖ້າພຽງແຕ່ຍອມຈຳນົນ ກໍຈະສາມາດຫຼີກລ່ຽງອັນຕະລາຍຫຼາຍຢ່າງ! ແຕ່ຖ້າຂັດຂືນຕໍ່ຕ້ານ ກໍຄົງຕ້ອງປະສົບພົບພໍ້ກັບໄພອັນຕະລາຍ ແລະ ຄວາມຂັດແຍ້ງຫຼາຍຢ່າງທີ່ຍັງບໍ່ຮູ້ຈັກ! ໃຜຈະຮູ້ໄດ້ວ່າໃນອະນາຄົດຂ້າງໜ້າຈະມີໂອກາດຫຍັງແດ່? ຂໍໃຫ້ພວກເຮົາຢຶດເອົາກິ່ງໝາກກອກແຫ່ງສັນຕິພາບທີ່ຄຣິສຕະຈັກໂຣມຍື່ນໃຫ້ນັ້ນ ແລະ ປິ່ນປົວບາດແຜໃຫ້ກັບອານາຈັກເຢຍລະມັນ. ເປັນໄປໄດ້ທີ່ພວກນັກປະຕິຮູບອາດຈະໃຊ້ເຫດຜົນເຊັ່ນນີ້ ເພື່ອສະໜັບສະໜູນການຮັບເອົາແນວປະຕິບັດທີ່ຈະນຳໄປສູ່ການທຳລາຍຂະບວນການຂອງພວກເຂົາໃນບໍ່ຊ້າຢ່າງແນ່ນອນ.” {GC 199.4}

“ດີແທ້ທີ່ພວກເຂົາໄດ້ເບິ່ງເຫັນຫຼັກການເບື້ອງຫຼັງຂໍ້ສະເໜີນີ້ ແລະ ໄດ້ປະຕິບັດດ້ວຍຄວາມເຊື່ອ. ຫຼັກການທີ່ວ່ານັ້ນແມ່ນຫຍັງ? ແມ່ນການຍອມຮັບວ່າ ຄຣິສຕະຈັກໂຣມມີສິດໃນການບັງຄັບຈິດສຳນຶກຜິດຊອບ ແລະ ມີສິດໃນການຫ້າມບໍ່ໃຫ້ມີການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າຢ່າງເສລີ. ແລ້ວພວກເຈົ້າແຂວງເອງກັບພົນລະເມືອງໂປຣແຕັສຕັງຂອງພວກເຂົາຈະໄດ້ເສລີພາບໃນການນັບຖືສາສະໜາບໍ່ແມ່ນບໍ? ແມ່ນແລ້ວ, ແຕ່ການໄດ້ເສລີພາບທາງສາສະໜາໃນຂໍ້ຕົກລົງດັ່ງກ່າວ ບໍ່ແມ່ນຍ້ອນວ່າເປັນສິດທິ ແຕ່ເປັນການອະນຸຍາດໃນກໍລະນີພິເສດ. ສ່ວນຄົນທັງຫຼາຍທີ່ຢູ່ນອກເໜືອຂໍ້ສະເໜີນີ້ ກໍຕ້ອງຂຶ້ນກັບອຳນາດຂອງຄຣິສຕະຈັກ ໂດຍຈະບໍ່ມີການພິຈາລະນາໃນເລື່ອງຈິດສຳນຶກຜິດຊອບ, ຄຣິສຕະຈັກໂຣມເປັນຜູ້ຕັດສິນຢ່າງບໍ່ມີຄວາມຜິດພາດ ແລະ ທຸກຄົນຕ້ອງເຊື່ອຟັງ. ຖ້າພວກເຂົາຍອມຮັບຂໍ້ສະເໜີດັ່ງກ່າວ ກໍເທົ່າກັບເປັນການຍອມຮັບວ່າ ເສລີພາບໃນການນັບຖືສາສະໜານັ້ນ ຄວນຖືກຈຳກັດຢູ່ໃນແຂວງແຊັກຊັນນີທີ່ປະຕິຮູບແລ້ວເທົ່ານັ້ນ, ສ່ວນອານາເຂດອື່ນທົ່ວທຸກປະເທດທີ່ມີການນັບຖືສາສະໜາຄຣິສ ການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າຢ່າງເສລີ ແລະ ການເຊື່ອຖືຕາມຄຳສອນຂອງຂະບວນການປະຕິຮູບແມ່ນຜິດກົດໝາຍ ແລະ ຈະຕ້ອງໄດ້ຮັບການລົງໂທດດ້ວຍການຂັງຄຸກ ຫຼື ປະຫານດ້ວຍການເຜົາໄຟ. ພວກເຈົ້າແຂວງຈະຍອມຈຳກັດເສລີພາບໃນການນັບຖືສາສະໜາສະເພາະໃນບາງພື້ນທີ່ເທົ່ານັ້ນບໍ? ຈະຍອມປະກາດວ່າ ຄົນສຸດທ້າຍໄດ້ຮັບເຊື່ອໃນຂະບວນການປະຕິຮູບແລ້ວຢ່າງນັ້ນບໍ? ຈະສາມາດຍອມຮັບວ່າ ການປະກາດຂ່າວປະເສີດຈະບໍ່ມີການຂະຫຍາຍເພີ່ມເຕີມໄດ້ບໍ? ຫຼື ຈະຍອມຮັບໄດ້ຢ່າງໃດວ່າ ອານາເຂດທີ່ຄຣິສຕະຈັກໂຣມຄອບຄອງໃນຂະນະນັ້ນກໍຈະຄອບຄອງຕະຫຼອດໄປ? ພວກນັກປະຕິຮູບຈະສາມາດອ້າງໄດ້ຫຼືບໍ່ວ່າ ຕົນບໍ່ມີຄວາມຜິດ ໃນເມື່ອຂໍ້ສະເໜີນີ້ຈະເປັນເຫດໃຫ້ຫຼາຍຮ້ອຍຫຼາຍພັນຄົນຕ້ອງເສຍຊີວິດໃນດິນແດນທີ່ປົກຄອງດ້ວຍລະບອບສັນຕະປາປາ? ຖ້າພວກເຂົາຍອມຮັບຂໍ້ສະເໜີໃນເວລາທີ່ຄັບຂັນເຊັ່ນນີ້ ກໍຈະເປັນການທໍລະຍົດຕໍ່ພາລະກິດຂອງຂ່າວປະເສີດ ແລະ ຕໍ່ເສລີພາບໃນດິນແດນທີ່ມີການນັບຖືສາສະໜາຄຣິສ.”⁹ ແຕ່ແທນທີ່ຈະເຮັດຢ່າງນັ້ນ ພວກເຈົ້າແຂວງຍິນດີ “ສະຫຼະທຸກສິ່ງ ແມ່ນແຕ່ອານາເຂດການປົກຄອງ, ມົງກຸດປະຈຳຕຳແໜ່ງ ແລະ ຊີວິດຂອງພວກເຂົາເອງ.”¹⁰ {GC 200.1}

ພວກເຈົ້າແຂວງຝ່າຍການປະຕິຮູບກ່າວວ່າ: “ຂໍໃຫ້ພວກເຮົາປະຕິເສດຄຳສັ່ງນີ້, ເພາະໃນເລື່ອງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຈິດສຳນຶກຜິດຊອບນັ້ນ ສຽງສ່ວນຫຼາຍບໍ່ມີອຳນາດ.” ບັນດາຜູ້ແທນຈຶ່ງໃຫ້ຖະແຫຼງການວ່າ: “ທີ່ອານາຈັກຂອງພວກເຮົາມີຄວາມສະຫງົບສຸກ ແມ່ນຍ້ອນຄຳປະກາດໃນປີ 1526 ນັ້ນເອງ; ຖ້າຍົກເລີກຄຳປະກາດດັ່ງກ່າວແລ້ວ ຈະເຮັດໃຫ້ເຢຍລະມັນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມວຸ້ນວາຍ ແລະ ການແຕກແຍກ. ສະພາແຫ່ງຊາດບໍ່ສາມາດເຮັດສິ່ງໃດໄດ້ ນອກຈາກການຮັກສາເສລີພາບໃນການນັບຖືສາສະໜາ ຈົນກວ່າຈະມີປະຊຸມສະພາຄຣິສຕະຈັກ.”¹¹ ລັດມີໜ້າທີ່ໃນການປົກປ້ອງເສລີພາບທາງຈິດສຳນຶກ ແລະ ນີ້ແມ່ນຂອບເຂດຂອງອຳນາດໃນເລື່ອງສາສະໜາ. ທຸກຄັ້ງທີ່ມີອຳນາດລັດແຫ່ງໃດທີ່ພະຍາຍາມຄວບຄຸມ ຫຼື ບັງຄັບການປະຕິບັດທາງສາສະໜາ ກໍເປັນການສູນເສຍຫຼັກການພື້ນຖານທີ່ເຫຼົ່າຄຣິສຕຽນຝ່າຍຂ່າວປະເສີດໄດ້ຕໍ່ສູ້ຢ່າງພິລະອາດຫານເພື່ອໃຫ້ໄດ້ມາ. {GC 201.1}

ພວກຝ່າຍສັນຕະປາປາຕັ້ງໜ້າຕັ້ງຕາເພື່ອປາບປາມສິ່ງທີ່ພວກເຂົາເອີ້ນວ່າ “ຄວາມດື້ດ້ານທີ່ບໍ່ຢ້ານຕາຍ.” ພວກເຂົາເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການພະຍາຍາມສ້າງຄວາມແຕກແຍກລະຫວ່າງພວກທີ່ສະໜັບສະໜູນຂະບວນການປະຕິຮູບ; ນອກຈາກນີ້, ກໍຍັງຂົ່ມຂູ່ທຸກຄົນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ປະກາດຈຸດຢືນເຂົ້າຂ້າງຂະບວນການດັ່ງກ່າວຢ່າງເປີດເຜີຍ. ໃນທີ່ສຸດ ພວກຕົວແທນຈາກບັນດາເມືອງເສລີທີ່ບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນກັບເຈົ້າແຂວງຄົນໃດ ຖືກເອີ້ນມາລາຍງານຕົວຕໍ່ໜ້າສະພາ ໂດຍໃຫ້ພວກເຂົາປະກາດວ່າຈະຍອມຮັບເງື່ອນໄຂຂອງຂໍ້ສະເໜີຫຼືບໍ່. ພວກເຂົາຂໍເວລາເພີ່ມ, ແຕ່ກໍບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ. ເມື່ອເຫດການທົດສອບຈິດໃຈມາເຖິງ ມີຕົວແທນເກືອບເຄິ່ງໜຶ່ງເຂົ້າຂ້າງພວກນັກປະຕິຮູບ. ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ບໍ່ຍອມສະຫຼະເສລີພາບທາງຈິດສຳນຶກ ແລະ ສິດໃນການຄິດຕັດສິນດ້ວຍຕົວເອງ ຮູ້ດີວ່າຈຸດຢືນຂອງຕົນເຮັດໃຫ້ຕົວເອງຕົກເປັນເປົ້າສຳລັບການຕຳໜິຕິຕຽນ, ການຖືກກ່າວໂທດ ແລະ ການກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງໃນອະນາຄົດ. ມີຕົວແທນຄົນໜຶ່ງກ່າວວ່າ: “ພວກເຮົາຕ້ອງປະຕິເສດພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າ ຫຼື ຖືກປະຫານຊີວິດດ້ວຍການເຜົາໄຟ.”¹² {GC 201.2}

ພວກເຈົ້າແຂວງຢືນຢັດ

ກະສັດເຟີດິນັນເປັນຕົວແທນຂອງຈັກກະພັດທີ່ປະຊຸມສະພາ; ເພິ່ນເຫັນວ່າ ຄຳປະກາດນັ້ນຈະສ້າງຄວາມແຕກແຍກຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ ຖ້າບໍ່ສາມາດໂນ້ມນ້າວພວກເຈົ້າແຂວງໃຫ້ຍອມຮັບ ແລະ ປະຕິບັດຕາມ. ເພິ່ນຈຶ່ງລອງໃຊ້ກົນລະຍຸດໃນການຊັກຈູງ ເພາະຮູ້ດີວ່າຖ້າຈະໃຊ້ກຳລັງກັບຄົນເຫຼົ່ານີ້ ຈະເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາຍິ່ງຕັ້ງໃຈຂັດຂືນຫຼາຍຂຶ້ນ. ເພິ່ນ “ຂໍຮ້ອງພວກເຈົ້າແຂວງໃຫ້ຍອມຮັບເອົາຄຳປະກາດດັ່ງກ່າວ ໂດຍຢືນຢັນວ່າຈັກກະພັດຈະພໍໃຈກັບພວກເຂົາຫຼາຍທີ່ສຸດ.” ແຕ່ຊາຍທີ່ສັດຊື່ເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຍອມຮັບເອົາອຳນາດທີ່ສູງກວ່າອຳນາດການປົກຄອງໃດໆໃນໂລກ, ຈຶ່ງຕອບດ້ວຍຄວາມສະຫງົບສຸຂຸມວ່າ: “ພວກເຮົາຈະປະຕິບັດຕາມຄຳສັ່ງຂອງຈັກກະພັດໃນທຸກເລື່ອງທີ່ຊ່ວຍຮັກສາຄວາມສະຫງົບສຸກ ແລະ ເປັນທີ່ຖວາຍກຽດແດ່ພຣະເຈົ້າ.”¹³ {GC 201.3}

ໃນທີ່ສຸດ ກະສັດເຟີດິນັນໄດ້ປະກາດແກ່ເຈົ້າແຂວງຈອນ ກັບພັກພວກຕໍ່ໜ້າສະພາທັງໝົດວ່າ ຄຳປະກາດດັ່ງກ່າວ “ກຳລັງຈະຖືກຮ່າງໃນຮູບແບບຣາຊໂອງການ.…ພວກເຂົາເຫຼືອທາງດຽວເທົ່ານັ້ນ ຄືຕ້ອງຍອມຕໍ່ສຽງສ່ວນຫຼາຍ.” ພໍກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ເພິ່ນກໍຍ່າງອອກຈາກປະຊຸມ ບໍ່ໃຫ້ໂອກາດຝ່າຍປະຕິຮູບໄດ້ອະພິປາຍ ຫຼື ຕອບໂຕ້ແຕ່ຢ່າງໃດ. “ພວກເຂົາສົ່ງຕົວແທນໄປຂໍຮ້ອງໃຫ້ກະສັດກັບເຂົ້າປະຊຸມ ແຕ່ກໍບໍ່ມີປະໂຫຍດ.” ເພິ່ນໄດ້ແຕ່ຕອບການປະທ້ວງຂອງພວກເຂົາວ່າ: “ເລື່ອງມັນຈົບແລ້ວ, ເຫຼືອແຕ່ໃຫ້ຍອມຈຳນົນ.”¹⁴ {GC 202.1}

ຝ່າຍຈັກກະພັດແນ່ໃຈວ່າ ພວກເຈົ້າແຂວງຄຣິສຕຽນຈະຢຶດພຣະຄຳພີໄວ້ເໜືອຄຳສອນ ແລະ ຂໍ້ຮຽກຮ້ອງຂອງມະນຸດ; ແລະຮູ້ອີກວ່າທີ່ໃດມີການເຊື່ອຖືໃນພຣະຄຳພີເຊັ່ນນີ້ ລະບອບສັນຕະປາປາກໍຈະຖືກລົ້ມລ້າງໃນທີ່ສຸດ. ແຕ່ພວກເຂົາບໍ່ຕ່າງຫຍັງກັບຄົນນັບໝື່ນນັບແສນທີ່ມີຊີວິດຢູ່ຫຼັງສະໄໝນັ້ນ ທີ່ “ປັກໃຈໃສ່ໃນສິ່ງທີ່ຕາເຫັນຢູ່.” (2 ໂກຣິນໂທ 4:18). ພວກເຂົາຫຼົງຕົວເອງວ່າ ຈຸດຢືນຂອງຈັກກະພັດ ແລະ ສັນຕະປາປາເຂັ້ມແຂງ ໃນຂະນະທີ່ຈຸດຢືນຂອງຝ່າຍນັກປະຕິຮູບນັ້ນອ່ອນແອ. ຖ້າຫາກພວກນັກປະຕິຮູບໄດ້ເພິ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຂອງມະນຸດເທົ່ານັ້ນ, ພວກເຂົາຄົງອ່ອນແອເໝືອນທີ່ພວກຝ່າຍສັນຕະປາປາຄິດ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຂົາມີຄົນຈຳນວນໜ້ອຍ ແລະ ກຳລັງຂັດແຍ້ງກັບຄຣິສຕະຈັກໂຣມຢູ່, ແຕ່ກໍຍັງມີຄວາມເຂັ້ມແຂງ. ພວກເຂົາປະຕິເສດລາຍງານຂອງສະພາເພື່ອໄປຫາຄຳຕອບໃນພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ຫັນໄປຈາກຈັກກະພັດຊານສ໌ໄປອຸທອນຕໍ່ພຣະ­ເຢຊູ­ຄຣິສ ຜູ້ຊົງເປັນພຣະມະຫາກະສັດເໜືອກະສັດທັງຫຼາຍ ແລະ ຊົງເປັນອົງ­ພຣະ­ຜູ້­ເປັນ­ເຈົ້າເໜືອເຈົ້ານາຍທັງປວງ.¹⁵ {GC 202.2}

ໃນເມື່ອກະສັດເຟີດິນັນ ບໍ່ຍອມເຄົາລົບຕໍ່ຄວາມສຳນຶກຜິດຊອບຂອງພວກເຈົ້າແຂວງ, ພວກເຂົາຈຶ່ງຕັດສິນໃຈທີ່ຈະບໍ່ໃສ່ໃຈທີ່ເພິ່ນບໍ່ໄດ້ເຂົ້າໃນທີ່ປະຊຸມ, ແຕ່ຈະນຳສະເໜີຄຳຄັດຄ້ານຂອງພວກເຂົາຕໍ່ສະພາແຫ່ງຊາດໂດຍບໍ່ຊັກຊ້າ. ດັ່ງນັ້ນ, ພວກເຂົາຈຶ່ງຮ່າງຖະແຫຼງການ ແລະ ນຳສະເໜີຕໍ່ສະພາ, ເຊິ່ງມີເນື້ອໃນວ່າ: {GC 202.3}

“ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະເຈົ້າພຣະຜູ້ສ້າງແຕ່ອົງດຽວ ຜູ້ຊົງຮັກສາ, ຊົງໄຖ່ຊີວິດ ແລະ ຊົງຊ່ວຍຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍໃຫ້ລອດ ຄືພຣະອົງຜູ້ຈະຊົງພິພາກສາພວກຂ້າພະເຈົ້າ, ແລະຢືນຢູ່ຕໍ່ມະນຸດທັງປວງກັບສິ່ງມີຊີວິດທັງສິ້ນ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າຂໍຖະແຫຼງການຄັດຄ້ານ ແລະ ແຈ້ງຈຸດຢືນວ່າ ສຳລັບພວກຂ້າພະເຈົ້າເອງ ແລະ ປະຊາຊົນຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າ, ຈະບໍ່ຍອມຮັບ ແລະ ຈະບໍ່ປະຕິບັດຕາມຣາຊໂອງການທີ່ສະເໜີຂຶ້ນໃນເລື່ອງໃດທີ່ຂັດຕໍ່ພຣະເຈົ້າ, ຕໍ່ພຣະຄຳອັນສັກສິດຂອງພຣະອົງ, ຕໍ່ຈິດສຳນຶກຜິດຊອບຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າ ຫຼື ຕໍ່ຄວາມລອດຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າ.” {GC 202.4}

“ຈະໃຫ້ພວກເຮົາຮັບຮອງຣາຊໂອງການນີ້ບໍ? ເມື່ອພຣະເຈົ້າຊົງຮຽກເອີ້ນມະນຸດຄົນໃດໃຫ້ຮັບຮູ້ຄວາມຈິງຂອງພຣະອົງ ແລ້ວຄົນນັ້ນກໍຍັງບໍ່ສາມາດຮັບເອົາຄວາມຈິງດັ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງນັ້ນບໍ?” “ບໍ່ມີຄຳສອນອັນໃດທີ່ແນ່ນອນ ນອກຈາກຄຳສອນທີ່ສອດຄ່ອງກັບພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າ.…ອົງ­ພຣະ­ຜູ້­ເປັນ­ເຈົ້າຊົງຫ້າມບໍ່ໃຫ້ສອນຄຳສອນອື່ນ.…ພຣະຄຳພີອັນສັກສິດຄວນໄດ້ຮັບການອະທິບາຍດ້ວຍຂໍ້ພຣະຄຳພີທີ່ແຈ່ມແຈ້ງກວ່າ.…ໜັງສືອັນສັກສິດນີ້ອ່ານເຂົ້າໃຈງ່າຍໃນທຸກເລື່ອງທີ່ຈຳເປັນໃນຊີວິດຄຣິສຕຽນ ແລະ ມຸ່ງໝາຍທີ່ຈະກຳຈັດຄວາມມືດອອກໄປ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າໝາຍໝັ້ນໂດຍເພິ່ງພຣະຄຸນຂອງພຣະເຈົ້າທີ່ຈະໃຫ້ມີການເທດສະໜາພຣະຄຳຢ່າງດຽວຕໍ່ໄປ ໂດຍຈະບໍ່ໃຫ້ມີການນຳເອົາເລື່ອງອື່ນມາກ່ຽວຂ້ອງ, ຄືຈະໃຫ້ມີການປະກາດສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນພຣະຄຳພີເດີມ ແລະ ພຣະຄຳພີໃໝ່ ໂດຍບໍ່ເພີ່ມເລື່ອງອື່ນທີ່ອາດຂັດແຍ້ງກັບຄຳສອນຂອງພຣະຄຳພີ. ມີແຕ່ພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າທີ່ເປັນຄວາມຈິງ, ເປັນບັນທັດຖານທີ່ແນ່ນອນຂອງຄຳສອນທຸກຢ່າງ ແລະ ແນວທາງປະຕິບັດແຫ່ງຊີວິດໃນທຸກເລື່ອງ, ພຣະຄຳຈະບໍ່ມີວັນພິດພາດ ຫຼື ຫຼອກລວງພວກເຮົາ. ຜູ້ໃດສ້າງຊີວິດຂຶ້ນເທິງຮາກຖານນີ້ ຈະສາມາດຢືນຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງຕໍ່ອຳນາດທັງຫຼາຍຂອງນະຣົກ ໃນຂະນະທີ່ສິ່ງໄຮ້ສາລະຂອງມະນຸດທັງສິ້ນທີ່ຕໍ່ສູ້ພຣະຄຳພີ ຈະພັງເພລົງມາຕໍ່ໜ້າພຣະພັກຂອງພຣະເຈົ້າ.” {GC 203.1}

“ດ້ວຍເຫດນີ້ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງປະຕິເສດແອກທີ່ນຳມາໃຊ້ບັງຄັບພວກຂ້າພະເຈົ້າ.” “ໃນຂະນະດຽວກັນ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າຄາດຫວັງໃຫ້ອົງຈັກກະພັດປະຕິບັດຕໍ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ສົມກັບເປັນເຈົ້າຊີວິດຄຣິສຕຽນຜູ້ຮັກພຣະເຈົ້າເໜືອສິ່ງໃດ. ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍຂໍປະກາດວ່າ ພວກຂ້າພະເຈົ້າພ້ອມທີ່ຈະຖວາຍຄວາມຈົງຮັກພັກດີ ແລະ ການເຊື່ອຟັງໃຫ້ອົງຈັກກະພັດ ແລະ ເຈົ້ານາຍທັງປວງຕາມໜ້າທີ່ອັນເໝາະສົມ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບຫຼັກຄຸນນະທຳ.”¹⁶ {GC 203.2}

ຖະແຫຼງການສະບັບນີ້ສ້າງຄວາມສະເທືອນໃຈຢ່າງແຮງຕໍ່ຄົນໃນສະພາ. ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ທັງຕົກໃຈ ແລະ ປະຫຼາດໃຈທີ່ເຫັນຄວາມກ້າຫານຂອງຄົນທີ່ຄັດຄ້ານ. ພວກເຂົາເບິ່ງໄປໃນອະນາຄົດ ແລະ ເຫັນແຕ່ພະຍຸທີ່ປັ່ນປ່ວນ ແລະ ຄວາມບໍ່ແນ່ນອນ; ເບິ່ງຄືວ່າຈະຕ້ອງມີການຂັດແຍ້ງ, ການຕໍ່ສູ້ ແລະ ການນອງເລືອດຢ່າງຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້. ແຕ່ຝ່າຍການປະຕິຮູບມີຄວາມໝັ້ນໃຈວ່າ ແນວທາງຂອງພວກເຂົານັ້ນຍຸຕິທຳ; ດ້ວຍການເພິ່ງພາໃນພຣະຫັດອັນຊົງຣິດຂອງພຣະເຈົ້າ ພວກເຂົາຈຶ່ງ “ມີຄວາມເດັດດ່ຽວ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມກ້າຫານ.” {GC 203.3}

“ຫຼັກການແຫ່ງການປະທ້ວງທີ່ມີຊື່ສຽງນີ້…ຄືແກ່ນສານສຳຄັນຂອງນິກາຍໂປຣແຕັສຕັງ. ການປະທ້ວງດັ່ງກ່າວໄດ້ຄັດຄ້ານຢູ່ໃນສອງປະເດັນທີ່ມະນຸດລ່ວງເກີນໃນເລື່ອງຄວາມເຊື່ອ: ປະເດັນທີໜຶ່ງຄື ການລ່ວງເກີນຂອງອຳນາດລັດ; ສ່ວນປະເດັນທີສອງຄື ການໃຊ້ອຳນາດໂດຍພະລະການຂອງຄຣິສຕະຈັກ. ແທນການໃຊ້ອຳນາດເກີນຂອບເຂດນັ້ນ ຫຼັກການໂປຣແຕັສຕັງຖືວ່າ ຈິດສຳນຶກຜິດຊອບມີອຳນາດເໜືອເຈົ້າໜ້າທີ່ຂອງລັດ ແລະ ພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າມີອຳນາດເໜືອຄຣິສຕະຈັກທີ່ເປັນຢູ່ໃນໂລກ. ໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ຫຼັກການດັ່ງກ່າວບໍ່ຍອມຮັບອຳນາດລັດໃນເລື່ອງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບພຣະເຈົ້າ; ແລະໃນຂະນະດຽວກັນ, ກໍກ່າວພ້ອມກັບພວກຜູ້­ເຜີຍ­ພຣະ­ທຳ ແລະ ພວກອັກຄະສາວົກວ່າ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າ ‘ຈຳຕ້ອງເຊື່ອຟັງພຣະເຈົ້າຫຼາຍກວ່າມະນຸດ.’ (ກິດຈະການ 5:29). ເມື່ອຢູ່ຕໍ່ໜ້າມົງກຸດຂອງຈັກກະພັດຊານສ໌ທີ 5, ຫຼັກການຂອງໂປຣແຕັສຕັງໄດ້ເຊີດຊູມົງກຸດຂອງພຣະ­ເຢຊູ­ຄຣິສ. ບໍ່ພຽງເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຄຳສອນຂອງໂປຣແຕັສຕັງໄດ້ວາງຫຼັກການໄວ້ວ່າ ຄຳສອນທຸກຢ່າງຂອງມະນຸດຕ້ອງຢູ່ໃຕ້ພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າ.”¹⁷ ນອກຈາກນັ້ນ, ພວກທີ່ປະທ້ວງຍັງໄດ້ຢືນຢັນສິດທິໃນການປະກາດສິ່ງທີ່ຕົນເຊື່ອວ່າເປັນຄວາມຈິງ. ພວກເຂົາຈະບໍ່ພຽງແຕ່ເຊື່ອ ແລະ ປະຕິບັດຕາມພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າ ແຕ່ຈະສອນດ້ວຍ; ໃນຂະນະດຽວກັນ, ພວກເຂົາປະຕິເສດການອ້າງສິດຂອງພວກບາດຫຼວງ ຫຼື ເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທີ່ຈະເຂົ້າແຊກແຊງ. ການປະທ້ວງທີ່ເມືອງສະປາຍ ແມ່ນການຕໍ່ຕ້ານການບໍ່ຍອມຮັບຄວາມແຕກຕ່າງທາງສາສະໜາຢ່າງໜັກແໜ້ນ ແລະ ເປັນການຢືນຢັນເຖິງສິດທິຂອງມະນຸດທຸກຄົນໃນການນະມັດສະການພຣະເຈົ້າຕາມຈິດສຳນຶກຜິດຊອບຂອງຕົນ. {GC 203.4}

ຖ້ອຍຖະແຫຼງດັ່ງກ່າວໄດ້ປະກາດອອກໄປແລ້ວ. ມັນໄດ້ຮັບການບັນທຶກໄວ້ໃນຄວາມຊົງຈຳຂອງຄົນນັບໝື່ນນັບແສນ ແລະ ໄດ້ບັນທຶກໄວ້ໃນສະຫວັນໃນບ່ອນທີ່ມະນຸດບໍ່ສາມາດລຶບລ້າງໄດ້. ໃນທຸກຂົງເຂດທົ່ວອານາຈັກເຢຍລະມັນທີ່ປະຊາຊົນເຊື່ອໃນຂ່າວປະເສີດ ກໍມີການຮັບເອົາຖ້ອຍຖະແຫຼງປະທ້ວງນີ້ ເປັນການສະຫຼຸບຄວາມເຊື່ອຂອງພວກເຂົາ. ຄົນໃນທຸກແຫ່ງຫົນເຫັນວ່າ ຖ້ອຍຖະແຫຼງດັ່ງກ່າວເປັນສັນຍານເຖິງຍຸກສະໄໝໃໝ່ທີ່ດີກວ່າ. ມີເຈົ້າແຂວງຄົນໜຶ່ງກ່າວແກ່ພວກໂປຣແຕັສຕັງແຫ່ງເມືອງສະປາຍວ່າ: “ຂໍໃຫ້ພຣະເຈົ້າຜູ້ຊົງຣິດທານຸພາບສູງສຸດ ຜູ້ທີ່ໄດ້ປະທານພຣະຄຸນແກ່ທ່ານທັງຫຼາຍ ເພື່ອປະກາດຈຸດຢືນຢ່າງກະຕືລືລົ້ນ ແລະ ດ້ວຍໃຈອິດສະຫຼະໂດຍບໍ່ຫວັ່ນໄຫວນັ້ນ ຊົງໂຜດຄຸ້ມຄອງຮັກສາພວກທ່ານ ໃຫ້ມີຄວາມໝັ້ນຄົງເດັດດ່ຽວຕາມຫຼັກຄຣິສຕຽນຈົນວັນສິ້ນໂລກ.”¹⁸ {GC 204.1}

ຖ້າຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມສຳເລັດລະດັບໜຶ່ງແລ້ວ ຝ່າຍນັກປະຕິຮູບຍອມລົດມາດຕະຖານລົງ ເພື່ອເປັນທີ່ຍອມຮັບຂອງຊາວໂລກ, ກໍຈະເປັນການທໍລະຍົດຕໍ່ພຣະເຈົ້າ ແລະ ຕໍ່ພວກເຂົາເອງ, ທັງຈະເປັນເຫດໃຫ້ພັນທະກິດການປະຕິຮູບນັ້ນຖືກທຳລາຍ. ປະສົບການຂອງພວກນັກປະຕິຮູບຜູ້ສູງສົ່ງເຫຼົ່ານີ້ ມີບົດຮຽນສຳລັບຄົນໃນທຸກຍຸກທຸກສະໄໝສືບເນື່ອງກັນມາ. ວິທີການຂອງຊາຕານໃນການຕໍ່ສູ້ພຣະເຈົ້າ ແລະ ພຣະຄຳຂອງພຣະອົງບໍ່ໄດ້ປ່ຽນແປງ; ມັນຍັງຕໍ່ຕ້ານການຮັບເອົາພຣະຄຳພີມາເປັນແນວທາງໃນການດຳເນີນຊີວິດເໝືອນໃນສະຕະວັດທີ 16. ໃນສະໄໝຂອງເຮົາຄົນສ່ວນໃຫຍ່ໄດ້ເອົາຄຳສອນ ແລະ ຫຼັກປະຕິບັດຂອງຂະບວນການປະຕິຮູບສາສະໜາຖິ້ມໄປໄກໆ ຈຶ່ງມີຄວາມຈຳເປັນທີ່ຈະກັບຄືນສູ່ຫຼັກການສຳຄັນຂອງໂປຣແຕັສຕັງ ຄືການຢຶດຖືພຣະຄຳພີພຽງຢ່າງດຽວໄວ້ເປັນບັນທັດຖານແຫ່ງຄວາມເຊື່ອ ແລະ ໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບ. ຊາຕານຍັງຄົງເຮັດທຸກວິຖີທາງທີ່ມັນເຮັດໄດ້ ເພື່ອທຳລາຍເສລີພາບໃນການນັບຖືສາສະໜາ. ອຳນາດທີ່ຕໍ່ຕ້ານພຣະຄຣິສ ເຊິ່ງພວກປະທ້ວງໃນເມືອງສະປາຍໄດ້ປະຕິເສດນັ້ນ ກຳລັງຫາທາງຢ່າງຂະຫຍັນຂັນແຂງເພື່ອຄືນອຳນາດທີ່ມັນສູນເສຍໄປ. ການຢຶດໝັ້ນໃນພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າໂດຍບໍ່ຫັນເຫໄປທາງຊ້າຍ ຫຼື ທາງຂວາ ທີ່ປາກົດຢູ່ໃນຊ່ວງວິກິດຂອງການປະຕິຮູບສາສະໜາຄັ້ງສຳຄັນແຫ່ງສະຕະວັດທີ 16 ເປັນຄວາມຫວັງດຽວໃນການປະຕິຮູບໃນສະໄໝຂອງພວກເຮົາ. {GC 204.2}

ມີສັນຍານເຕືອນໄພໃຫ້ກັບກຸ່ມໂປຣແຕັສຕັງ, ແຕ່ໃນຂະນະດຽວກັນກໍມີສັນຍານທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ພຣະເຈົ້າກຳລັງປົກປ້ອງຜູ້ທີ່ສັດຊື່. ໃນຊ່ວງນີ້, “ເມລັງໂທນໄດ້ນຳພາເພື່ອນຂອງລາວຊື່ວ່າ ຊີໂມນ ກິນເນອັດ ຜ່ານຖະໜົນຂອງເມືອງສະປາຍຢ່າງຮີບດ່ວນ ໄປຍັງແມ່ນ້ຳໄຣນ໌ (Rhine) ໂດຍຊຸກຍູ້ໃຫ້ເພິ່ນຂ້າມແມ່ນ້ຳໄປ. ກິນເນອັດຮູ້ສຶກປະຫຼາດໃຈທີ່ເມລັງໂທນຮີບຮ້ອນຟ້າວຟັ່ງຢ່າງນັ້ນ. ພາຍຫຼັງເມລັງໂທນກ່າວວ່າ ‘ມີຜູ້ເຖົ້າຄົນໜຶ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ຈັກ ມີໜ້າຕາເຄັ່ງຂຶມ ມາເວົ້າກັບຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ຈັກໜ້ອຍເຈົ້າໜ້າທີ່ຝ່າຍຍຸຕິທຳທີ່ກະສັດເຟີດິນັນສົ່ງມາເພື່ອຈັບ ກິນເນອັດ ກໍຈະມາເຖິງ.’” {GC 205.1}

ມື້ນັ້ນ ກິນເນອັດ ຮູ້ສຶກຂັດໃຈກັບຄຳເທດສະໜາຂອງ ດຣ. ເຟເບີ ຜູ້ເປັນນັກສາສະໜາສາດຊື່ດັງໃນລະບອບສັນຕະປາປາ; ເມື່ອເຟເບີເທດສະໜາຈົບ ກິນເນອັດ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປຄັດຄ້ານທີ່ເຟເບີກ່າວປົກປ້ອງ ‘ຄຳສອນຜິດພ້ຽນທີ່ໜ້າກຽດບາງຢ່າງ.’ ເຟເບີເກັບຄວາມໂມໂຫໄວ້ໃນໃຈ ແຕ່ຮີບໄປເຂົ້າເຝົ້າກະສັດທັນທີ ແລະ ໄດ້ຮັບໝາຍຈັບ ກິນເນອັດ ຜູ້ເປັນສາດສະດາຈານຜູ້ກ້າຢືນຢັດຂອງມະຫາ­ວິທະ­ຍາໄລແຫ່ງເມືອງໄຮດັນເບີກ (Heidelberg). ເມລັງໂທນບໍ່ສົງໄສເລີຍວ່າ ພຣະເຈົ້າໄດ້ສົ່ງທູດສະຫວັນຂອງພຣະອົງມາເຕືອນ ແລະ ຊ່ວຍຊີວິດຂອງ ກິນເນອັດ. {GC 205.2}

“ເມລັງໂທນນອນບໍ່ຕີງຢູ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳໄຣນ໌ ລໍຖ້າຈົນ ກິນເນອັດ ໄດ້ຂ້າມແມ່ນ້ຳໄປພົ້ນມືຂອງພວກຜູ້ຂົ່ມເຫັງ. ເມື່ອເຫັນ ກິນເນອັດ ຂຶ້ນຝັ່ງກົງກັນຂ້າມ, ເມລັງໂທນກ່າວວ່າ: ‘ໃນທີ່ສຸດ, ເພິ່ນໄດ້ພົ້ນຈາກແຂ້ວແຫຼມຂອງພວກທີ່ກະຫາຍເລືອດຜູ້ບໍຣິສຸດແລ້ວ.’ ເມື່ອເມລັງໂທນກັບໄປເຮືອນກໍພົບວ່າ ເຈົ້າໜ້າທີ່ໄດ້ຄົ້ນທຸກມຸມທຸກແຈຂອງເຮືອນເພື່ອຊອກຫາ ກິນເນອັດ.”¹⁹ {GC 205.3}

ປະຊຸມສະພາທີ່ເມືອງອອກເບີກ

ເຖິງເວລາແລ້ວ, ທີ່ຂະບວນການປະຕິຮູບຈະຕ້ອງຖືກນຳໄປສະເໜີຕໍ່ໜ້າບັນດາຜູ້ມີອຳນາດໃນໂລກໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ. ກະສັດເຟີດິນັນປະຕິເສດບໍ່ໃຫ້ພວກເຈົ້າແຂວງທີ່ຮັບເອົາຂ່າວປະເສີດມີໂອກາດເວົ້າ; ບັດນີ້, ພວກເພິ່ນໄດ້ໂອກາດນຳສະເໜີຄວາມເຊື່ອຂອງຕົນຕໍ່ໜ້າຈັກກະພັດ ແລະ ຕໍ່ໜ້າເຈົ້າໜ້າທີ່ຂອງຄຣິສຕະຈັກ ພ້ອມດ້ວຍຕົວແທນຝ່າຍອຳນາດການປົກຄອງທີ່ມາປະຊຸມກັນຢູ່ນັ້ນ. ເຫດການເປັນໄປດັ່ງນີ້: ຈັກກະພັດຊານສ໌ທີ 5 ປາຖະໜາທີ່ຈະລະງັບຄວາມຂັດແຍ້ງທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນອານາຈັກ, ໃນປີຖັດຈາກການປະທ້ວງແຫ່ງເມືອງສະປາຍ ເພິ່ນຈຶ່ງສັ່ງໃຫ້ມີປະຊຸມສະພາຢູ່ເມືອງອອກເບີກ (Augsburg) ແລະ ປະກາດຄວາມຕັ້ງໃຈທີ່ຈະເຮັດໜ້າທີ່ປະທານສະພາດ້ວຍຕົນເອງ. ບັນດາຜູ້ນຳຝ່າຍຂະບວນການປະຕິຮູບຈຶ່ງຖືກຮຽກເອີ້ນໃຫ້ໄປເມືອງດັ່ງກ່າວ. {GC 205.4}

ເຖິງແມ່ນວ່າຂະບວນການປະຕິຮູບມີໄພອັນຕະລາຍອັນໃຫຍ່ຫຼວງຢູ່ຮອບດ້ານ, ແຕ່ຜູ້ສະໜັບສະໜູນຍັງຄົງຝາກພັນທະກິດຂອງຕົນໄວ້ກັບພຣະເຈົ້າ ແລະ ປະຕິຍານຕົນວ່າຈະສັດຊື່ຕໍ່ຂ່າວປະເສີດ. ພວກທີ່ປຶກສາໄດ້ຮຽກຮ້ອງເຈົ້າແຂວງແຊັກຊັນນີ ຢ່າໄດ້ເຂົ້າໄປໃນສະພາ. ພວກເຂົາກ່າວວ່າ, ຈັກກະພັດກຳລັງລໍ້ພວກເຈົ້າແຂວງໄປຕິດກັບດັກ; “ມັນບໍ່ແມ່ນການສ່ຽງທັງໝົດບໍ ທີ່ຈະຖືກປິດກັ້ນໄວ້ໃນກຳແພງເມືອງກັບສັດຕູຜູ້ເຂັ້ມແຂງ?” ແຕ່ມີຄົນອື່ນກ່າວດ້ວຍໃຈທີ່ສູງສົ່ງວ່າ, “ຂໍພຽງແຕ່ພວກເຈົ້າແຂວງປະຕິບັດຢ່າງກ້າຫານ ແລ້ວພັນທະກິດຂອງພຣະເຈົ້າກໍຈະສຳເລັດ.” ສ່ວນລູເທີກ່າວວ່າ: “ພຣະເຈົ້າສັດຊື່, ພຣະອົງຈະບໍ່ປະຖິ້ມພວກເຮົາ.”²⁰ ເຈົ້າແຂວງຈຶ່ງອອກເດີນທາງໄປຍັງເມືອງອອກເບີກ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະບໍລິວານ. ທຸກຄົນລ້ວນແຕ່ຮັບຮູ້ເຖິງໄພອັນຕະລາຍທີ່ລ້ອມຮອບເຈົ້າແຂວງຜູ້ນີ້ຢູ່; ມີຫຼາຍຄົນເດີນທາງດ້ວຍໜ້າຕາທີ່ໂສກເສົ້າ ແລະ ຈິດໃຈທີ່ເປັນທຸກ. ລູເທີເດີນທາງໄປກັບພວກເຂົາຈົນເຖິງເມືອງໂຄເບີກ (Coburg); ເມື່ອເພິ່ນຮ້ອງເພງ ‘ພຣະເຈົ້າຊົງເປັນປ້ອມອັນເຂັ້ມແຂງ’ ທີ່ແຕ່ງຂຶ້ນໃນເຫດການນັ້ນ ຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນທີ່ເດີນທາງໄປດ້ວຍກໍຟື້ນຟູຂຶ້ນ. ສຽງເພງນັ້ນໄດ້ກຳຈັດປັດເປົ່າຄວາມກັງວົນອອກໄປ ແລະ ຊ່ວຍຍົກພາລະອັນໜັກໜ່ວງອອກຈາກຈິດໃຈຂອງຄົນຈຳນວນຫຼາຍ. {GC 206.1}