15: ພຣະຄຳພີ ແລະ ການປະຕິວັດຝຣັ່ງ

https://m.egwwritings.org/en/book/132.1214#1214

ຜົນຮ້າຍຂອງການປະຕິເສດພຣະຄຳພີ

ການປະຕິຮູບຄັ້ງຍິ່ງໃຫຍ່ໃນສະຕະວັດທີ 16 ໄດ້ນຳສະເໜີພຣະຄຳພີທີ່ເປີດອອກໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ; ຂະບວນການປະຕິຮູບນັ້ນ ໄດ້ຊອກຫາທາງທີ່ຈະເຂົ້າເຖິງທຸກປະເທດໃນເອີຣົບ. ບາງປະເທດໄດ້ຕ້ອນຮັບຄຳສອນຂອງຝ່າຍປະຕິຮູບດ້ວຍຄວາມດີໃຈ ສະເໝືອນໜຶ່ງເປັນຂ່າວຈາກສະຫວັນ. ແຕ່ໃນປະເທດອື່ນ ລະບອບສັນຕະປາປາສາມາດກີດຂວາງບໍ່ໃຫ້ຝ່າຍປະຕິຮູບເຂົ້າໄປໄດ້; ສະນັ້ນ, ແສງສະຫວ່າງຈາກພຣະຄຳພີທີ່ມີພະລັງໃນການພັດທະນາມະນຸດ ກໍຖືກກີດກັ້ນເກືອບທັງໝົດ. ມີປະເທດໜຶ່ງທີ່ແສງສະຫວ່າງສ່ອງເຂົ້າໄປແລ້ວ ແຕ່ຝ່າຍຄວາມມືດບໍ່ຍອມຮັບ. ຄວາມຈິງ ແລະ ຄວາມເທັດໄດ້ຕໍ່ສູ້ກັນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເປັນເວລາຫຼາຍສະຕະວັດ. ໃນທີ່ສຸດຄວາມຊົ່ວເປັນຝ່າຍຊະນະ ແລະ ຄວາມຈິງຂອງສະຫວັນກໍຖືກຂັບໄລ່ອອກໄປ. “ການຕັດສິນລົງໂທດເປັນດັ່ງນີ້: ຄືວ່າຄວາມສະຫວ່າງໄດ້ເຂົ້າມາໃນໂລກ ແຕ່ມະນຸດໄດ້ຮັກຄວາມມືດຫຼາຍກວ່າຄວາມສະຫວ່າງ.” (ໂຢຮັນ 3:19). ປະເທດນັ້ນໄດ້ຖືກປະໄວ້ໃຫ້ເກັບກ່ຽວຜົນຈາກແນວທາງທີ່ມັນເລືອກ. ການຢັບຢັ້ງຂອງພຣະວິນຍານບໍຣິສຸດ ຖືກຖອນຄືນຈາກປະຊາຊົນທີ່ໝິ່ນປະໝາດຂອງປະທານແຫ່ງພຣະຄຸນຂອງພຣະອົງ. ຄວາມຊົ່ວຮ້າຍຖືກປ່ອຍປະໃຫ້ງອກຂຶ້ນຈົນເປັນຄວາມຊົ່ວທີ່ສົມບູນ, ແລ້ວມະນຸດສະໂລກທັງປວງ ໄດ້ເຫັນໝາກຜົນແຫ່ງການຈົງໃຈປະຕິເສດຄວາມສະຫວ່າງ. {GC 265.1}

ສົງຄາມຕໍ່ຕ້ານພຣະຄຳພີ ດຳເນີນໄປໃນປະເທດຝຣັ່ງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຫຼາຍສະຕະວັດ ແລະ ສິ້ນສຸດລົງໃນການປະຕິວັດຝຣັ່ງ. ເຫດການອັນຮ້າຍແຮງນັ້ນ ເປັນຜົນໂດຍກົງຂອງການທີ່ຄຣິສຕະຈັກໂຣມໄດ້ປິດກັ້ນບໍ່ໃຫ້ປະຊາຊົນເຂົ້າເຖິງພຣະຄຳພີ ແລະ ເປັນຕົວຢ່າງທີ່ຊັດເຈນທີ່ສຸດ ເຖິງນະໂຍບາຍຂອງລະບອບສັນຕະປາປາ ເທົ່າທີ່ມະນຸດເຄີຍໄດ້ເຫັນ; ຄືເປັນຕົວຢ່າງໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄຳສອນຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມທີ່ສອນກັນມາຕະຫຼອດພັນກວ່າປີນັ້ນ ນຳໄປສູ່ສິ່ງໃດແດ່. {GC 265.2}

ສອງພະຍານນຸ່ງຜ້າກະສອບ 1,260 ປີ

ການປາບປາມພຣະຄຳພີໃນຊ່ວງທີ່ລະບອບສັນຕະປາປາຄອງອຳນາດນັ້ນ ໄດ້ຖືກທຳນວາຍໄວ້ລ່ວງໜ້າໂດຍບັນດາຜູ້ເຜີຍພຣະທຳ; ສ່ວນອັກຄະສາວົກໂຢຮັນໄດ້ຊີ້ບອກໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ ໃຫ້ເຫັນຜົນອັນຮ້າຍແຮງທີ່ປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ຮັບ ໂດຍສະເພາະຈາກການຄອບຄອງຂອງ “ຜູ້ຊົ່ວຮ້າຍ.” (2 ເທສະໂລນິກ 2:3). {GC 266.1}

ທູດສະຫວັນຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ກ່າວວ່າ: “ພວກບໍ່ນັບຖືພຣະເຈົ້າ…ຈະຢຽບຢ້ຳນະຄອນສັກສິດເປັນເວລາ 42 ເດືອນ. ເຮົາຈະໃຊ້ພະຍານທັງສອງຂອງເຮົາມາ, ພວກເຂົາຈະນຸ່ງເສື້ອທີ່ເຮັດດ້ວຍຜ້າກະສອບເຂົ້າ ແລະ ຈະປະກາດຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະເຈົ້າໃນລະຫວ່າງ 1,260 ວັນ.…ເມື່ອພະຍານທັງສອງສິ້ນສຸດການປະກາດພຣະທຳຂອງພຣະເຈົ້າແລ້ວ ຈະມີສັດຮ້າຍອອກມາຈາກເຫວເລິກ ແລະ ຈະຕໍ່ສູ້ພວກເພິ່ນ. ສັດຮ້າຍນັ້ນຈະຊະນະພວກເພິ່ນ ແລະ ຂ້າພວກເພິ່ນເສຍ. ສົບຂອງທ່ານທັງສອງຈະຢູ່ເທິງຖະໜົນຂອງມະຫານະຄອນ ບ່ອນທີ່ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງພວກເພິ່ນໄດ້ຖືກຄຶງໄວ້ທີ່ໄມ້ກາງແຂນ. ຊື່ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງນະຄອນນີ້ ແມ່ນເມືອງໂຊໂດມ ແລະ ເມືອງເອຢິບ.…ຄົນທົ່ວໂລກ ຕ່າງກໍຈະດີໃຈທີ່ພະຍານທັງສອງນີ້ຕາຍໄປແລ້ວ; ພວກເຂົາຈະສະເຫຼີມສະຫຼອງ ແລະ ສົ່ງຂອງຂວັນໃຫ້ກັນ ແລະ ກັນ, ເພາະຜູ້ປະກາດພຣະທຳທັງສອງນີ້ ໄດ້ນຳຄວາມທົນທຸກຢ່າງໜັກມາສູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ. ຫຼັງຈາກສາມວັນເຄິ່ງຜ່ານໄປແລ້ວ ລົມຫາຍໃຈທີ່ມີຊີວິດມາຈາກພຣະເຈົ້າ ກໍໄດ້ເຂົ້າໄປໃນສົບຂອງພວກເພິ່ນ ແລະ ທັງສອງໄດ້ລຸກຂຶ້ນ ແລະ ທຸກຄົນທີ່ໄດ້ເຫັນພວກເພິ່ນຕ່າງກໍຕົກໃຈຢ້ານກົວຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ.” (ພຣະນິມິດ 11:2–11). {GC 266.2}

ໄລຍະເວລາທີ່ກ່າວມານີ້ຄື “ສີ່ສິບສອງເດືອນ,” ແລະ “1,260 ວັນ,” ແມ່ນໄລຍະເວລາດຽວກັນ, ຄືເວລາເຊິ່ງກຸ່ມຄົນທີ່ເຊື່ອໃນພຣະຄຣິສຈະຕ້ອງຖືກຂົ່ມເຫັງຈາກຄຣິສຕະຈັກໂຣມ.¹ 1,260 ປີ ແຫ່ງການປົກຄອງຂອງລະບອບສັນຕະປາປາເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ ຄ.ສ. 538; ສະນັ້ນ, ກໍຕ້ອງສິ້ນສຸດໃນປີ 1798. ໃນປີນັ້ນກອງທັບປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າໄປໃນນະຄອນໂຣມ ຈັບສັນຕະປາປາໃຫ້ເປັນຊະເລີຍ ແລະ ເພິ່ນກໍເສຍຊີວິດໃນຕ່າງແດນ. ເຖິງແມ່ນວ່າ ມີການເລືອກສັນຕະປາປາອົງໃໝ່ກໍຕາມ, ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາລະບອບສັນຕະປາປາບໍ່ເຄີຍມີອຳນາດເໝືອນໃນສະໄໝກ່ອນ. {GC 266.3}

ການຂົ່ມເຫັງຄຣິສຕະຈັກບໍ່ໄດ້ດຳເນີນຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດໄລຍະເວລາ 1,260 ປີ. ພຣະເຈົ້າຊົງເມດຕາໄພ່ພົນຂອງພຣະອົງ ໂດຍການຕັດເວລາແຫ່ງການທົດລອງດ້ວຍໄຟນັ້ນໃຫ້ສັ້ນລົງ. ພຣະຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ລອດຊົງທຳນວາຍເຖິງຄວາມທຸກຍາກລຳບາກທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນກັບຄຣິສຕະຈັກວ່າ: “ຖ້າພຣະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ວັນເຫຼົ່ານັ້ນສັ້ນເຂົ້າແລ້ວ ກໍຈະບໍ່ມີມະນຸດຄົນໃດພົ້ນໄດ້, ແຕ່ເພື່ອເຫັນແກ່ປະຊາຊົນທີ່ພຣະອົງໄດ້ເລືອກໄວ້ນັ້ນ ພຣະເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ວັນເຫຼົ່ານັ້ນສັ້ນເຂົ້າ.” (ມັດທາຍ 24:22). ແລ້ວຍ້ອນອິດທິພົນຂອງການປະຕິຮູບຄັ້ງໃຫຍ່ໃນສະຕະວັດທີ 16 ການຂົ່ມເຫັງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງກ່ອນປີ 1798. {GC 266.4}

ຜູ້ເຜີຍພຣະທຳກ່າວເຖິງພະຍານສອງຄົນນັ້ນຕື່ມອີກວ່າ: “ພະຍານທັງສອງໄດ້ແກ່: ຕົ້ນກອກເທດສອງຕົ້ນ ແລະ ຄັນຕະກຽງຄຳສອງອັນ ເຊິ່ງຕັ້ງໄວ້ຢູ່ຕໍ່ໜ້າອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນໂລກ.” ສ່ວນຜູ້ປະພັນບົດເພງສັນລະເສີນໄດ້ຂຽນວ່າ: “ຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະອົງເປັນແສງໂຄມນຳທາງໃຫ້ຂ້ານ້ອຍ ແລະ ແສງແຈ້ງສຳລັບທາງເດີນໃຫ້ຂ້ານ້ອຍ.” (ພຣະນິມິດ 11:4; ເພງສັນລະເສີນ 119:105). ພະຍານທັງສອງນັ້ນ ໝາຍເຖິງພຣະຄຳພີເດີມ ແລະ ພຣະຄຳພີໃໝ່. ທັງສອງພາກຂອງພຣະຄຳພີໄດ້ເປັນພະຍານທີ່ສຳຄັນເຖິງຕົ້ນກຳເນີດແຫ່ງກົດບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ, ທັງໄດ້ຢືນຢັນວ່າກົດບັນຍັດນັ້ນດຳລົງຢູ່ຢ່າງຖາວອນນິຣັນ; ທັງສອງຍັງເປັນພະຍານເຖິງແຜນການແຫ່ງຄວາມລອດ. ສັນຍະລັກ, ພິທີຖວາຍບູຊາ ແລະ ຄຳທຳນວາຍຂອງພຣະຄຳພີເດີມ ໄດ້ຊີ້ໄປຂ້າງໜ້າເຖິງພຣະຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ລອດທີ່ຈະສະເດັດມາ. ສ່ວນໜັງສືພຣະກິດຕິຄຸນ ແລະ ຈົດໝາຍຕ່າງໆຂອງພຣະຄຳພີໃໝ່ ໄດ້ບອກເຖິງພຣະຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ລອດທີ່ສະເດັດມາແລ້ວຕາມຄຳພະຍາກອນ ແລະ ກົງກັບຄວາມໝາຍຂອງສັນຍະລັກຕ່າງໆທຸກປະການ. {GC 267.1}

“ພວກເຂົາຈະນຸ່ງເສື້ອທີ່ເຮັດດ້ວຍຜ້າກະສອບເຂົ້າ ແລະ ຈະປະກາດຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະເຈົ້າໃນລະຫວ່າງ 1,260 ວັນ.” ໃນໄລຍະເວລານີ້ສ່ວນຫຼາຍພຣະຄຳພີຍັງຢູ່ໃນສະພາບທີ່ຄົນບໍ່ຮູ້ຫຼາຍ. ລະບອບສັນຕະປາປາພະຍາຍາມປິດບັງພຣະຄຳແຫ່ງຄວາມຈິງຈາກປະຊາຊົນ ແລະ ຕັ້ງພະຍານເທັດຕໍ່ໜ້າພວກເຂົາທີ່ຂັດແຍ້ງຄຳສອນຂອງພຣະຄຳພີ. ເມື່ອຄຣິສຕະຈັກຫ້າມການອ່ານພຣະຄຳພີ ແລະ ອຳນາດການປົກຄອງປະກາດວ່າພຣະຄຳພີເປັນສິ່ງທີ່ຜິດກົດໝາຍ; ເມື່ອຄຳສອນຂອງພຣະຄຳພີຖືກບິດເບືອນ ໂດຍມີກຸ່ມຄົນ ແລະ ຜີມານພະຍາຍາມເຮັດທຸກວິທີທາງ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ປະຊາຊົນສົນໃຈໃນພຣະຄຳ; ເມື່ອຜູ້ທີ່ປະກາດຄວາມຈິງອັນສັກສິດຂອງພຣະຄຳພີດ້ວຍໃຈກ້າໄດ້ຖືກໄລ່ລ່າ, ຖືກທໍລະຍົດ, ຖືກທໍລະມານ, ຖືກຂັງໃນຄຸກມືດ ແລະ ຖືກຂ້າຍ້ອນຄວາມເຊື່ອ ຫຼື ຕ້ອງຫຼົບໜີໄປຢູ່ຕາມພູ ແລະ ຕາມຖ້ຳ; ເມື່ອນັ້ນແຫຼະ ຄືເວລາທີ່ພະຍານທັງສອງປະກາດ ໂດຍການນຸ່ງຜ້າກະສອບ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ພະຍານທັງສອງນັ້ນຍັງຄົງປະກາດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດໄລຍະເວລາ 1,260 ປີ. ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ມືດມົວທີ່ສຸດ ມີຄົນທີ່ສັດຊື່ທີ່ຮັກພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ບໍ່ຍອມໃຫ້ຄົນອື່ນລົບຫຼູ່ພຣະກຽດຂອງພຣະອົງ. ພຣະເຈົ້າປະທານໃຫ້ຜູ້ຮັບໃຊ້ທີ່ສັດຊື່ເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຮັບສະຕິປັນຍາ, ຣິດທານຸພາບ ແລະ ສິດອຳນາດເພື່ອປະກາດຄວາມຈິງຂອງພຣະອົງຕະຫຼອດເວລາດັ່ງກ່າວ. {GC 267.2}

“ຖ້າຜູ້ໃດພະຍາຍາມເຮັດຮ້າຍໃຫ້ພະຍານທັງສອງນັ້ນ ໄຟຈະອອກມາຈາກປາກຂອງພວກເພິ່ນ ແລະ ເຜົາຜານສັດຕູຂອງພວກເພິ່ນເສຍ. ຖ້າຜູ້ໃດທີ່ຢາກທຳຮ້າຍພວກເພິ່ນ ຜູ້ນັ້ນກໍຕ້ອງຕາຍຢ່າງນັ້ນ.” (ພຣະນິມິດ 11:5). ມະນຸດບໍ່ສາມາດຢຽບຢ້ຳພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບການລົງໂທດ. ຄວາມໝາຍຂອງການກ່າວປະນາມທີ່ໜ້າຢ້ານກົວນີ້ ໄດ້ບັນທຶກໄວ້ໃນພຣະທຳພຣະນິມິດບົດສຸດທ້າຍວ່າ: “ຝ່າຍຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຕືອນທຸກຄົນທີ່ໄດ້ຍິນຄຳທຳນວາຍທັງຫຼາຍໃນໜັງສືມ້ວນນີ້ວ່າ, ‘ຖ້າຜູ້ໃດຈະເພີ່ມຂໍ້ຄວາມໃດໆໃສ່ໃນໜັງສືມ້ວນນີ້ ພຣະເຈົ້າຈະເອົາໄພພິບັດທີ່ຂຽນໄວ້ໃນໜັງສືມ້ວນນີ້ເພີ່ມເຕີມໃຫ້ແກ່ຜູ້ນັ້ນ. ຖ້າຜູ້ໃດຕັດຂໍ້ຄວາມໃດໜຶ່ງອອກຈາກຄຳທຳນວາຍໃນໜັງສືມ້ວນນີ້ ພຣະເຈົ້າຈະຊົງຕັດສ່ວນແບ່ງຂອງຜູ້ນັ້ນອອກຈາກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊີວິດ ແລະ ແຫ່ງນະຄອນສັກສິດ ເຊິ່ງໄດ້ຂຽນໄວ້ໃນໜັງສືມ້ວນນີ້.’” (ພຣະນິມິດ 22:18, 19). {GC 268.1}

ນີ້ແມ່ນຖ້ອຍຄຳທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງຕັກເຕືອນມະນຸດ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ຜູ້ໃດປ່ຽນແປງພຣະບັນຊາ ຫຼື ສິ່ງທີ່ພຣະອົງຊົງສຳແດງ ບໍ່ວ່າທາງໃດກໍຕາມ. ການປະນາມອັນໜັກແໜ້ນເຫຼົ່ານີ້ ໃຊ້ໄດ້ກັບທຸກຄົນທີ່ໂນ້ມນ້າວຄົນອື່ນ ໃຫ້ຖືວ່າພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ສຳຄັນ. ຄຳເຕືອນດັ່ງກ່າວຄວນເຮັດໃຫ້ຄົນສະທ້ານຢ້ານກົວທີ່ຈະກ່າວຢອກຫຼິ້ນວ່າ ການເຊື່ອຟັງ ຫຼື ບໍ່ເຊື່ອຟັງພຣະບັນຍັດນັ້ນບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໃຫຍ່. ທຸກຄົນທີ່ຍົກຄວາມຄິດເຫັນຂອງຕົນເອງຢູ່ເໜືອພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ທຸກຄົນທີ່ຄິດຈະປ່ຽນຄວາມໝາຍຕົງຕົວຂອງພຣະຄຳພີຕາມຄວາມສະດວກຂອງຕົນເອງ ຫຼື ເພື່ອໃຫ້ເປັນໄປຕາມຄວາມຄິດຂອງຊາວໂລກ ລ້ວນແຕ່ຕ້ອງຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຜົນອັນໜ້າຢ້ານກົວທີ່ຈະຕາມມາ. ຖ້ອຍຄຳທີ່ຂຽນບັນທຶກໄວ້ໃນພຣະຄຳພີ ແລະ ພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າເປັນບັນທັດຖານທີ່ຈະວັດແທກອຸປະນິໄສຂອງມະນຸດທຸກຄົນ ແລະ ຈະກ່າວໂທດທຸກຄົນທີ່ບໍ່ຜ່ານການທົດສອບອັນບໍ່ມີຄວາມຜິດພາດນີ້. {GC 268.2}

ພຣະຄຳພີຂຽນໄວ້ວ່າ: “ເມື່ອພະຍານທັງສອງສິ້ນສຸດການປະກາດພຣະທຳຂອງພຣະເຈົ້າ,…” ເຊິ່ງໄລຍະເວລາທີ່ພະຍານທັງສອງໄດ້ທຳນວາຍໂດຍນຸ່ງຜ້າກະສອບນັ້ນ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1798. ຕາມຄຳພະຍາກອນ, ໃນຂະນະທີ່ພຣະຄຳພີເກົ່າ ແລະ ພຣະຄຳພີໃໝ່ໃກ້ຈະສິ້ນສຸດການປະກາດຢ່າງບໍ່ເປັນທີ່ຮັບຮູ້ຂອງຄົນສ່ວນຫຼາຍນັ້ນ, ຈະເກີດສົງຄາມຂຶ້ນຕໍ່ສູ້ພຣະຄຳພີໂດຍອຳນາດເຊິ່ງມີສັນຍະລັກວ່າເປັນ “ສັດຮ້າຍອອກມາຈາກເຫວເລິກ.” ໃນຫຼາຍປະເທດຂອງເອີຣົບ ທັງຝ່າຍບໍລິຫານຄຣິສຕະຈັກ ແລະ ອຳນາດປົກຄອງຂອງລັດ ໄດ້ຖືກຄວບຄຸມໂດຍຊາຕານຜ່ານລະບອບສັນຕະປາປາເປັນເວລາຫຼາຍສະຕະວັດ. ແຕ່ພໍມາເຖິງຊ່ວງນີ້ ກໍມີປາກົດການແຫ່ງອຳນາດຂອງຊາຕານໃນຮູບແບບໃໝ່. {GC 268.3}

ທີ່ຜ່ານມາ, ຄຣິສຕະຈັກໂຣມມີນະໂຍບາຍເກັບຮັກສາພຣະຄຳພີໄວ້ໃນພາສາທີ່ຄົນສ່ວນຫຼາຍບໍ່ຮູ້ຈັກ ເພື່ອປະຊາຊົນຈະບໍ່ສາມາດອ່ານເຂົ້າໃຈໄດ້; ພວກເຂົາອ້າງວ່າການເຮັດຢ່າງນັ້ນ ເປັນການສະແດງຄວາມເຄົາລົບນັບຖືຕໍ່ພຣະຄຳພີ. ສະນັ້ນ, ໃນໄລຍະເວລາທີ່ຄຣິສຕະຈັກໂຣມປົກຄອງຢູ່ ພະຍານທັງສອນຕ້ອງທຳນວາຍໂດຍ “ນຸ່ງຜ້າກະສອບ.” ແຕ່ມີອຳນາດອີກຢ່າງໜຶ່ງ ຄືສັດຮ້າຍທີ່ອອກມາຈາກເຫວເລິກນັ້ນ ຂຶ້ນມາປະກາດສົງຄາມຕໍ່ສູ້ພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າຢ່າງເປີດເຜີຍ. {GC 269.1}

ຄືກັບປະເທດເອຢິບ ແລະ ເມືອງໂຊໂດມ

ສົບຂອງພະຍານທັງສອງ “ຈະຢູ່ເທິງຖະໜົນຂອງມະຫານະຄອນ” ເຊິ່ງ ປະເທດເອຢິບແມ່ນ “ຊື່ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງນະຄອນນີ້.” ທ່າມກາງປະເທດທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ຮັບການບັນທຶກໄວ້ໃນປະຫວັດສາດພຣະຄຳພີ ເອຢິບແມ່ນປະເທດທີ່ປະຕິເສດຢ່າງໜ້າດ້ານທີ່ສຸດວ່າ ມີພຣະເຈົ້າຜູ້ຊົງພຣະຊົນຢູ່ ທັງເປັນປະເທດທີ່ຂັດຂືນຕໍ່ພຣະບັນຊາຂອງພຣະອົງຫຼາຍທີ່ສຸດ. ບໍ່ມີກະສັດອົງໃດເຄີຍກະບົດຕໍ່ອຳນາດຂອງສະຫວັນຢ່າງເປີດເຜີຍ ແລະ ດ້ວຍຄວາມຫຍິ່ງຍະໂສຫຼາຍກວ່າກະສັດແຫ່ງເອຢິບ. ເມື່ອໂມເຊນຳຂ່າວມາໃນພຣະນາມຂອງພຣະເຈົ້າ ເພື່ອທູນກະສັດຟາໂຣນັ້ນ, ເພິ່ນຕອບຢ່າງຫຍິ່ງທະນົງວ່າ: “ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແມ່ນໃຜ? ເປັນຫຍັງເຮົາຈະຕ້ອງຟັງ ແລະ ປ່ອຍປະຊາຊົນພວກນີ້ໄປ? ເຮົາບໍ່ຮູ້ຈັກອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ແລະ ເຮົາຈະບໍ່ປ່ອຍປະຊາຊົນອິດສະຣາເອນໄປ.” (ອົບພະຍົບ 5:2). ນີ້ແມ່ນການບໍ່ເຊື່ອວ່າມີພຣະເຈົ້າ; ສະແດງວ່າ ປະເທດທີ່ຄຳພະຍາກອນກ່າວເຖິງນັ້ນ ຈະປະຕິເສດວ່າມີພຣະເຈົ້າຜູ້ຊົງພຣະຊົນ ແລະ ຈະມີທ່າທີບໍ່ເຊື່ອ, ແລະຈະທ້າທາຍສະຫວັນເຊັ່ນດຽວກັບປະເທດເອຢິບໃນສະໄໝຂອງໂມເຊ. ນອກຈາກນັ້ນ “ມະຫານະຄອນ” ນັ້ນ ຍັງມີອີກຊື່ໜຶ່ງຕາມຄວາມໝາຍສັນຍະລັກວ່າ, “ເມືອງໂຊໂດມ.” ຄວາມຊົ່ວຂອງເມືອງໂຊໂດມໃນການລະເມີດພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ ໄດ້ສະແດງອອກໂດຍສະເພາະໃນການເຮັດຜິດສິນທຳໃນເລື່ອງກາມາລົມ. ສະແດງວ່າ ປະເທດທີ່ເປັນໄປຕາມຄຳພະຍາກອນດັ່ງກ່າວ ຈະມີລັກສະນະສະເພາະໃນເລື່ອງການຜິດປະເວນີ. {GC 269.2}

ສະນັ້ນ, ຕາມຖ້ອຍຄຳຂອງຜູ້ເຜີຍພຣະທຳໂຢຮັນ, ກ່ອນປີ 1798 ໜ້ອຍໜຶ່ງ ຈະມີອຳນາດໜຶ່ງຂຶ້ນມາ ເຮັດສົງຄາມຕໍ່ສູ້ກັບພຣະຄຳພີ ໂດຍອຳນາດນັ້ນມາຈາກຊາຕານ ແລະ ມີລັກສະນະເໝືອນຊາຕານ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນແຜ່ນດິນທີ່ມີການປິດປາກພະຍານທັງສອງຂອງພຣະເຈົ້າ ຄົນທັງຫຼາຍຈະບໍ່ເຊື່ອວ່າມີພຣະເຈົ້າຄ້າຍຄືກະສັດຟາໂຣ ແລະ ຈະປ່ອຍຕົວເຮັດຜິດປະເວນີເໝືອນດັ່ງຄົນໃນເມືອງໂຊໂດມ. {GC 269.3}

ຄຳພະຍາກອນນີ້ ໄດ້ສຳເລັດຢ່າງເຈາະຈົງແນ່ນອນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດຂອງປະເທດຝຣັ່ງ. ໃນປີ 1793 ລະຫວ່າງການປະຕິວັດຝຣັ່ງ, “ເປັນຄັ້ງທຳອິດທີ່ໂລກໄດ້ຍິນປະຊຸມສະພາລົງມະຕິເປັນເອກະສັນ ເພື່ອປະຕິເສດຄວາມຈິງອັນສຳຄັນທີ່ສຸດເຊິ່ງມະນຸດເຄີຍໄດ້ຮັບນັ້ນ ກໍຄືຄວາມເຊື່ອ ແລະ ການນະມັດສະການພຣະເຈົ້າ; ໂດຍສະມາຊິກສະພາດັ່ງກ່າວລ້ວນແຕ່ເປັນຄົນທີ່ມີການສຶກສາສູງ ແລະ ເກີດມາພ້ອມກັບຄວາມສີວິໄລ, ທັງໄດ້ຮັບສິດໃນການປົກຄອງໜຶ່ງໃນປະເທດທີ່ຈະເລີນທີ່ສຸດຂອງເອີຣົບ.”² “ປະເທດຝຣັ່ງ ເປັນປະເທດດຽວໃນໂລກ ເທົ່າທີ່ມີການບັນທຶກໃນປະຫວັດສາດ ທີ່ປະຊາຊົນທັງຊາດພ້ອມໃຈກັນກະບົດຕໍ່ພຣະຜູ້ສ້າງຈັກກະວານ. ໃນປະເທດອັງກິດ, ເຢຍລະມັນ, ແອັດສະປາຍ (Spain) ແລະ ປະເທດອື່ນໆ ມີຫຼາຍຄົນໝິ່ນປະໝາດພຣະເຈົ້າ, ມີຫຼາຍຄົນບໍ່ເຊື່ອໃນພຣະອົງ; ແຕ່ປະເທດຝຣັ່ງເປັນປະເທດດຽວໃນປະຫວັດສາດໂລກ ທີ່ລົງມະຕິໃນສະພາແຫ່ງຊາດເພື່ອປະກາດວ່າບໍ່ມີພຣະເຈົ້າ. ແລ້ວຊາວເມືອງທັງໝົດທັງຊາຍ ແລະ ຍິງຂອງນະຄອນຫຼວງ ພ້ອມດ້ວຍປະຊາຊົນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍໃນບ່ອນອື່ນພາກັນຟ້ອນລຳ ແລະ ຮ້ອງເພງເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳປະກາດດັ່ງກ່າວ.”³ {GC 269.4}

ປະເທດຝຣັ່ງ ຍັງໄດ້ສະແດງເຖິງລັກສະນະທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງເມືອງໂຊໂດມ. ໃນການປະຕິວັດຝຣັ່ງນັ້ນ ມີການເຮັດຜິດສິນທຳຢ່າງຕ່ຳຊ້າເສື່ອມຊາມ ຄ້າຍຄືກັບຄວາມຊົ່ວທີ່ນຳໄປສູ່ການທຳລາຍເມືອງໂຊໂດມ ແລະ ເມືອງໂກໂມຣາ. ນັກປະຫວັດສາດໄດ້ຂຽນເຖິງການປະຕິເສດພຣະເຈົ້າ ແລະ ການມັກມາກໃນກາມຂອງປະເທດຝຣັ່ງຕາມທີ່ຜູ້ເຜີຍພຣະທຳໄດ້ທຳນວາຍໄວ້ດັ່ງນີ້: “ການແຕ່ງງານເປັນຄວາມຜູກພັນທີ່ສັກສິດທີ່ສຸດຂອງມະນຸດ, ເມື່ອຄົນແຕ່ງງານຕະຫຼອດຊີວິດເຮັດໃຫ້ສັງຄົມໝັ້ນຄົງເປັນປຶກແຜ່ນ. ໃນການປະຕິວັດຝຣັ່ງມີເລື່ອງໜຶ່ງທີ່ຕິດພັນຢ່າງໃກ້ຊິດກັບກົດໝາຍທີ່ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ສາສະໜາ ນັ້ນຄືກົດໝາຍທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນຂອງການແຕ່ງງານຫຼຸດໜ້ອຍລົງ ໂດຍໃຫ້ເປັນການສັນຍາຊົ່ວຄາວທີ່ໃຜກໍໄດ້ສອງຄົນສາມາດເຊັນຮັບ ຫຼື ຈີກຖິ້ມຕາມໃຈມັກ.…ຖ້າພວກຜີສາດມານຮ້າຍໄດ້ຕັ້ງໜ້າຕັ້ງຕາ ເພື່ອຄົ້ນຫາວິທີທຳລາຍທຸກສິ່ງທີ່ດີງາມໜ້ານັບຖື ແລະ ຄົງທົນໃນຊີວິດຄອບຄົວ ແລະ ໃນຂະນະດຽວກັນຮັບປະກັນວ່າ ແຜນການຊົ່ວຂອງມັນຈະສືບຕໍ່ໄປໃນແຕ່ລະລຸ້ນຄົນ ກໍຄົງບໍ່ສາມາດຫາແຜນການທີ່ດີໄປກວ່າການຫຼຸດຄວາມສັກສິດຂອງຊີວິດສົມຣົດໃຫ້ໜ້ອຍລົງ.…ນາງ ໂຊຟີ ອາໂນ ນັກສະແດງທີ່ມີຊື່ສຽງໃນເລື່ອງຄຳເວົ້າທີ່ຄົມຄາຍ ໄດ້ບັນລະຍາຍເຖິງພິທີແຕ່ງງານ ທີ່ໃຜຈະຢ່າຮ້າງຍາມໃດກໍໄດ້ນັ້ນວ່າເປັນ ‘ພິທີສະຫຼອງການຫຼິ້ນຊູ້.’”⁴ {GC 270.1}

ປະເທດຝຣັ່ງເຂັ່ນຂ້າຄຣິສຕຽນ

“ບ່ອນທີ່ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງພວກເພິ່ນໄດ້ຖືກຄຶງໄວ້ທີ່ໄມ້ກາງແຂນ.” ລາຍລະອຽດຂອງຂໍ້ນີ້ກໍຍັງໄດ້ຮັບຄວາມສຳເລັດໂດຍປະເທດຝຣັ່ງ. ກ່ອນໜ້ານີ້ ບໍ່ເຄີຍມີປະເທດໃດທີ່ສະແດງຄວາມຈົງກຽດຈົງຊັງຕໍ່ພຣະຄຣິສເໝືອນປະເທດນັ້ນ; ບໍ່ມີປະເທດໃດທີ່ຕໍ່ຕ້ານຄວາມຈິງຢ່າງຂື່ນຂົມ ແລະ ໂຫດຮ້າຍເທົ່າກັບປະເທດດັ່ງກ່າວ. ໃນການຂົ່ມເຫັງຜູ້ທີ່ຮັບເຊື່ອໃນຂ່າວປະເສີດ, ປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ຄຶງພຣະຄຣິສໂດຍຜ່ານພວກສາວົກຂອງພຣະອົງ. {GC 271.1}

ມີການຂ້າຜູ້ຊອບທຳຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເປັນເວລາຫຼາຍສະຕະວັດ. ໃນຂະນະທີ່ຊາວໂວດົວສະຫຼະຊີວິດຢູ່ເທິງສາຍພູພີດມົງ “ເພາະໄດ້ປະກາດພຣະທຳຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ເນື່ອງດ້ວຍການເປັນພະຍານຝ່າຍພຣະເຢຊູ,”⁵ ພີ່ນ້ອງຂອງພວກເຂົາ ຄືຊາວອັນບີເຈນ (Albigenses) ກໍໄດ້ເປັນພະຍານເພື່ອຄວາມຈິງຄ້າຍຄືກັນໃນປະເທດຝຣັ່ງ. ໃນຊ່ວງການປະຕິຮູບຄັ້ງໃຫຍ່ແຫ່ງສະຕະວັດທີ 16 ຜູ້ເຊື່ອຊາວອັນບີເຈນໄດ້ຖືກປະຫານຊີວິດດ້ວຍການທໍລະມານຢ່າງໂຫດຫ້ຽມ. ກະສັດ ແລະ ພວກຂຸນນາງ, ຜູ້ຍິງຕະກູນສູງ ແລະ ຍິງສາວທີ່ອ່ອນໂຍນ ພ້ອມດ້ວຍຜູ້ດີທັງຫຼາຍໄດ້ຊົມຊື່ນຍິນດີກັບຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງຄົນທັງຫຼາຍທີ່ຖືກຂ້າເພາະຄວາມເຊື່ອທີ່ພວກເຂົາມີໃນພຣະເຢຊູ. ພວກຊາວຮູເກີໂນ (Huguenots) ເປັນກຸ່ມຄົນຜູ້ກ້າຫານ; ພວກເຂົາໄດ້ຕໍ່ສູ້ເພື່ອສິດທິເຊິ່ງມະນຸດຖືວ່າສັກສິດທີ່ສຸດ, ແລ້ວກໍຕ້ອງລົ້ມຕາຍໃນສະໜາມຮົບຫຼັງການຕໍ່ສູ້ຢ່າງໜັກໜ່ວງ. ພວກໂປຣແຕັສຕັງຖືກນັບວ່າເປັນພວກນອກກົດໝາຍ, ມີການຕັ້ງຄ່າຫົວໃຫ້ຜູ້ເຊື່ອເຫຼົ່ານີ້, ພວກເຂົາຈຶ່ງຖືກຕາມລ່າຄືກັບສັດຮ້າຍ. {GC 271.2}

“ຄຣິສຕະຈັກໃນຖິ່ນແຫ້ງແລ້ງກັນດານ” ກໍຄືລູກຫຼານຄຣິສຕຽນບູຮານຈຳນວນໜ້ອຍທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ໃນປະເທດຝຣັ່ງໃນສະຕະວັດທີ 18 ຜູ້ຫຼົບລີ້ຢູ່ຕາມສາຍພູທາງພາກໃຕ້; ຄົນເຫຼົ່ານີ້ຍັງຮັກສາຄວາມເຊື່ອສັດທາຂອງບັນພະບຸລຸດເອົາໄວ້. ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາສ່ຽງຊີວິດເພື່ອພົບກັນໃນຍາມກາງຄືນຢູ່ຕາມພູ ຫຼື ແຄມຫ້ວຍໜອງຄອງບຶງທີ່ໂດດດ່ຽວ, ພວກເຂົາກໍຖືກທະຫານມ້າໄລ່ລ່າ ແລະ ຖືກລາກໄປເປັນທາດພາຍເຮືອຕະຫຼອດຊີວິດ. ຜູ້ບໍຣິສຸດທີ່ສຸດ, ມີຄຸນນະທຳຫຼາຍທີ່ສຸດ ແລະ ສະຫຼາດທີ່ສຸດຂອງຊາວຝຣັ່ງ ຖືກລ່າມໂສ້ຢ່າງທຸກທໍລະມານທ່າມກາງພວກໂຈນ ແລະ ພວກນັກລອບສັງຫານ.⁶ ຄົນອື່ນໄດ້ຮັບຄວາມເມດຕາຫຼາຍກວ່ານັ້ນ, ຄືໄດ້ຖືກຍິງຖິ້ມຢ່າງເລືອດເຢັນ ແລ້ວກໍລົ້ມຕາຍຂະນະທີ່ກຳລັງຄູ້ເຂົ່າອະທິຖານ ໂດຍບໍ່ມີກຳລັງ ຫຼື ອາວຸດເພື່ອຕໍ່ສູ້. ຊາຍຊະລາຫຼາຍຮ້ອຍຄົນ ພ້ອມດ້ວຍຜູ້ຍິງທີ່ບໍ່ມີທາງສູ້ ແລະ ເດັກນ້ອຍທີ່ບໍຣິສຸດ ຖືກຂ້າຖິ້ມໃນສະຖານທີ່ນະມັດສະການຂອງພວກເຂົາ. ຖ້າມີຜູ້ໃດໃນສະໄໝນັ້ນ ຍ່າງຜ່ານປ່າເຂົາທີ່ພວກຄຣິສຕຽນເຄີຍປະຊຸມກັນເປັນປະຈຳ ກໍຈະບໍ່ເປັນເລື່ອງແປກທີ່ຈະພົບເຫັນ “ສົບຄົນຕາຍນອນຢູ່ເທິງດິນ ຫຼື ແຂວນຕາມຕົ້ນໄມ້ທຸກ 10–20 ແມັດ.” ປະເທດຝຣັ່ງຖືກທຳລາຍດ້ວຍດາບ, ດ້ວຍມີດປະຫານ ແລະ ກອງໄຟປະຫານ ຈົນກາຍເປັນ “ທີ່ກັນດານອັນກວ້າງໃຫຍ່ໄພສານ.” “ຄວາມໂຫດຮ້າຍເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນສະໄໝຍຸກມືດ…ແຕ່ໃນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງຂອງກະສັດຫຼຸຍສ໌ ທີ 14. ເປັນຍຸກສະໄໝແຫ່ງວິທະຍາສາດ ແລະ ການສຶກສາ; [ໃນສະໄໝນັ້ນ] ສາສະໜາຈານປະຈຳຣາຊສຳນັກ ແລະ ຕາມໂບດໃນນະຄອນຫຼວງລ້ວນແຕ່ມີການສຶກສາສູງ ແລະ ເວົ້າຈາລ່ຽນໄຫຼ ທັງສອນໃຫ້ມີຄວາມເມດຕາ ແລະ ຄວາມຮັກ.”⁷ {GC 271.3}

ແຕ່ທ່າມກາງຄວາມບາບຊົ່ວທັງຫຼາຍອັນມືດມົນທີ່ສຸດ ແລະ ຄວາມໂຫດຮ້າຍຂອງຜີມານທີ່ໜ້າຢ້ານທີ່ສຸດຕະຫຼອດປະຫວັດສາດ ແມ່ນການສັງຫານໝູ່ໃນວັນສະຫຼອງອັກຄະສາວົກບາຣະໂທໂລມາຍ. ເມື່ອຜູ້ໃດລະນຶກເຖິງເຫດການທີ່ກະທຳໄປຢ່າງຂີ້ຂາດແບບໝາລອບກັດ ແລະ ໂຫດຫ້ຽມທີ່ສຸດນັ້ນ ກໍຮູ້ສຶກໃຈສັ່ນສະຫຍອງຂວັນ. ກະສັດຂອງປະເທດຝຣັ່ງຖືກພວກບາດຫຼວງ ແລະ ພວກຜູ້ນຳຄຣິສຕະຈັກໂຣມຍຸຍົງໃຫ້ອະນຸມັດການກະທຳອັນໂຫດຮ້າຍນັ້ນ. ສຽງລະຄັງດັງຢູ່ຍາມທ່ຽງຄືນເປັນສັນຍານໃຫ້ລົງມືຂ້າ. ພວກໂປຣແຕັສຕັງຫຼາຍພັນຄົນກຳລັງນອນຫຼັບຢູ່ໃນເຮືອນຊານຢ່າງສະຫງົບສຸກ ໂດຍ ໄວ້ວາງໃຈໃນສັກສີຂອງກະສັດທີ່ຈະໃຫ້ການຄຸ້ມຄອງປະຊາຊົນ, ແຕ່ຄົນເຫຼົ່ານີ້ກັບຖືກລາກອອກໄປໂດຍບໍ່ມີການເຕືອນ ແລະ ຖືກຂ້າຕາຍຢ່າງເລືອດເຢັນ. {GC 272.1}

ພຣະຄຣິສຊົງເປັນຜູ້ນຳປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງທີ່ເບິ່ງບໍ່ເຫັນ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາອອກຈາກການເປັນທາດໃນປະເທດເອຢິບສັນໃດ ຊາຕານກໍເປັນຜູ້ນຳທີ່ເບິ່ງບໍ່ເຫັນ ທີ່ນຳຄົນຂອງມັນໃນວຽກງານຂ້າຄົນຍ້ອນຄວາມເຊື່ອສັນນັ້ນ. ການສັງຫານໝູ່ດຳເນີນໄປຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເຈັດວັນໃນນະຄອນປາຣີ ໂດຍສາມວັນທຳອິດແມ່ນໂຫດຮ້າຍທີ່ສຸດ ຈົນເກີນຄຳບັນລະຍາຍ. ແຕ່ບໍ່ແມ່ນວ່າມີການຂ້າຄົນສະເພາະໃນນະຄອນຫຼວງເທົ່ານັ້ນ, ກະສັດໄດ້ອອກຄຳສັ່ງພິເສດໃຫ້ມີການຂ້າພວກໂປຣແຕັສຕັງໃນທຸກແຂວງ ແລະ ທຸກເມືອງທີ່ພົບເຫັນ, ໂດຍບໍ່ຄຳນຶງເຖິງເພດ ຫຼື ອາຍຸ; ສະນັ້ນ, ເດັກອ່ອນຜູ້ບໍຣິສຸດ ແລະ ຊາຍຊະລາຜົມຫງອກກໍບໍ່ໄດ້ຮັບການຍົກເວັ້ນ. ທັງຊາວນາ ແລະ ຂຸນນາງ, ທັງແກ່ທັງໜຸ່ມ, ທັງແມ່ ແລະ ລູກ ກໍຖືກຂ້າຟັນໄປພ້ອມກັນ. ການສັງຫານນັ້ນ ສືບຕໍ່ເນື່ອງສອງເດືອນທົ່ວທັງປະເທດຝຣັ່ງ, ຈົນຄົນດີມີສິນທຳໃນບ້ານເມືອງເສຍຊີວິດເຖິງ 70,000 ຄົນ. {GC 272.2}

“ເມື່ອຂ່າວການສັງຫານໝູ່ໄປຮອດນະຄອນໂຣມ, ພວກບາດຫຼວງກໍຊື່ນຊົມຍິນດີຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ. ພຣະຄາດີນັນແຫ່ງແຂວງໂລເຣນໃຫ້ລາງວັນ 1,000 ຫຼຽນແກ່ຜູ້ສົ່ງຂ່າວ; ມີການຍິງປືນໃຫຍ່ເພື່ອສະຫຼອງທີ່ໂບດ ຊັງ ແອນເຈໂລ; ລະຄັງໂບດທຸກແຫ່ງກໍດັງກັງວານ; ມີການຈູດກອງໄຟສະຫຼອງຢ່າງສະຫວ່າງສະໄຫວ. ສ່ວນສັນຕະປາປາເກຼັກກໍຣີທີ 13 ພ້ອມດ້ວຍພວກພຣະຄາດີນັນ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ສູງຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມ ພາກັນແຫ່ໄປທີ່ໂບດ ຊັງ ຫຼຸຍສ໌; ເມື່ອໄປຮອດແລ້ວ ພຣະຄາດີນັນແຫ່ງແຂວງໂລເຣນໄດ້ຂັບຮ້ອງເພງສັນເສີນພຣະເຈົ້າ;…ມີການຫຼອມຫຼຽນເພື່ອສະເຫຼີມສະຫຼອງການສັງຫານໝູ່ດັ່ງກ່າວ; ນອກຈາກນັ້ນ, ນັກແຕ້ມຮູບຊື່ ວາຊາຣີ (Vasari) ໄດ້ແຕ້ມຮູບສາມແຜ່ນເພື່ອລະນຶກເຖິງເຫດການໃນຄັ້ງນັ້ນ; ຮູບທີໜຶ່ງ ແມ່ນການໂຈມຕີນາຍພົນເຮືອເອກຊາວໂປຣແຕັສຕັງ, ຮູບທີສອງ ແມ່ນກະສັດວາງແຜນເພື່ອການສັງຫານໝູ່ ແລະ ຮູບທີສາມ ແມ່ນການສັງຫານໝູ່ນັ້ນເອງ; ຮູບເຫຼົ່ານີ້ຍັງສາມາດເບິ່ງໄດ້ໃນສຳນັກວາຕິກັນ. ສັນຕະປາປາເກຼັກກໍຣີສົ່ງກຸຫຼາບຄຳໃຫ້ແກ່ຈັກກະພັດຊານສ໌; ຕໍ່ມາຫຼັງຈາກການສັງຫານໝູ່ສີ່ເດືອນ…ເພິ່ນໄດ້ຟັງຄຳເທດສະໜາຂອງບາດຫຼວງຊາວຝຣັ່ງ…ທີ່ກ່າວເຖິງ ‘ມື້ອັນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສຸກກະເສີມຍິນດີ ເມື່ອພຣະບິດາເຈົ້າ [ໝາຍເຖິງສັນຕະປາປາ] ໄດ້ຮັບຂ່າວ ແລ້ວສະເດັດໄປໂບດເພື່ອຂອບຄຸນພຣະເຈົ້າ.’”⁸ {GC 272.3}

ຕໍ່ສູ້ພຣະຄຳພີ

ຈິດໃຈແບບດຽວກັນທີ່ຍຸຍົງໃຫ້ເກີດການສັງຫານໝູ່ໃນວັນສະຫຼອງອັກຄະສາວົກບາຣະໂທໂລມາຍ ເປັນຈິດໃຈດຽວກັນທີ່ກໍ່ເຫດການອັນໂຫດຮ້າຍໃນການປະຕິວັດຝຣັ່ງ. ມີການປະກາດວ່າພຣະເຢຊູຄຣິສເປັນຜູ້ຫຼອກລວງ; ພວກຊາວຝຣັ່ງທີ່ບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າຮ້ອງເປັນສຽງດຽວກັນວ່າ, “ທຸບໃຫ້ມັນຕາຍເສຍ,” ໂດຍພວກເຂົາໝາຍເຖິງພຣະຄຣິສ. ການໝິ່ນປະໝາດທີ່ທ້າທາຍສະຫວັນ ແລະ ຄວາມຊົ່ວຮ້າຍທີ່ໜ້າກຽດຊັງໄດ້ເກີດຂຶ້ນຄວບຄູ່ກັນໄປ; ຄົນຕ່ຳຊ້າທີ່ສຸດ ຄືຄົນໃຈມານທີ່ປ່ອຍຕົວເຮັດການໂຫດຮ້າຍ ແລະ ຄວາມຊົ່ວພັດຖືກຍົກຍ້ອງເຊີດຊູ. ໃນທັງໝົດນີ້, ຊາຕານແມ່ນຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບກຽດສູງສຸດ; ໃນຂະນະທີ່ພຣະຄຣິສເໝືອນກັບຖືກຄຶງໄວ້ທີ່ໄມ້ກາງແຂນ ໂດຍທີ່ປະຊາຊົນຢຽບຢ້ຳພຣະລັກສະນະຂອງພຣະອົງ ອັນປະກອບດ້ວຍຄວາມຈິງ, ຄວາມບໍຣິສຸດ ແລະ ຄວາມຮັກທີ່ບໍ່ເຫັນແກ່ຕົວ. {GC 273.1}

“ຈະມີສັດຮ້າຍອອກມາຈາກເຫວເລິກ ແລະ ຈະຕໍ່ສູ້ພວກເພິ່ນ. ສັດຮ້າຍນັ້ນຈະຊະນະພວກເພິ່ນ ແລະ ຂ້າພວກເພິ່ນເສຍ.” ອຳນາດແຫ່ງອຸດົມການທີ່ເຊື່ອວ່າບໍ່ມີພຣະເຈົ້າ ໄດ້ປົກຄອງປະເທດຝຣັ່ງໃນຊ່ວງການປະຕິວັດ ແລະ ໃນຍຸກສະໄໝທີ່ຄວາມໂຫດຫ້ຽມສະຫຍອງຂວັນຄອງເມືອງ; ອຸດົມການນີ້ໄດ້ຕໍ່ສູ້ພຣະເຈົ້າ ແລະ ພຣະຄຳອັນສັກສິດຂອງພຣະອົງຢ່າງທີ່ໂລກບໍ່ເຄີຍເຫັນມາກ່ອນ. ສະພາແຫ່ງຊາດໄດ້ປະກາດໃຫ້ຍົກເລີກການນະມັດສະການພຣະເຈົ້າ; ມີການຮວບຮວມພຣະຄຳພີມາເຜົາຖິ້ມໃນກາງແຈ້ງດ້ວຍທ່າທີດູຖູກຢຽດຢາມ. ພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າຖືກຢຽບຢ້ຳໃຕ້ຕີນ. ມີການປະກາດຍົກເລີກພິທີກຳ ແລະ ການປະຕິບັດຕາມຄຳສອນຂອງພຣະຄຳພີ. ວັນພັກຜ່ອນປະຈຳອາທິດໄດ້ຖືກຍົກເລີກ ແລະ ມີການຕັ້ງເອົາທຸກສິບວັນມາແທນທີ່, ໃຫ້ເປັນວັນແຫ່ງການເຮຮາ ແລະ ການໝິ່ນປະໝາດ; ມີການຫ້າມເຮັດພິທີບັບຕິສະມາ ຫຼື ພິທີມະຫາສະໜິດ; ມີການຕິດປ້າຍປະກາດບ່ອນຝັງສົບຢ່າງເດັ່ນຊັດ ໂດຍມີຂໍ້ຄວາມວ່າ ຄວາມຕາຍເປັນພຽງການນອນຫຼັບຕະຫຼອດການ. {GC 273.2}

ແທນທີ່ຈະເຊື່ອວ່າ ຄວາມຢຳເກງພຣະເຈົ້າເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງປັນຍາ ພວກເຂົາພັດປະກາດວ່າ ຄວາມຢຳເກງພຣະເຈົ້າເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງຄວາມໂງ່ຈ້າ. ມີການຫ້າມການຂາບໄຫວ້ນະມັດສະການທຸກຢ່າງ ຍົກເວັ້ນເສລີພາບ ແລະ ປະເທດຊາດ. “ເຈົ້າຄະນະແຫ່ງນະຄອນປາຣີ ໄດ້ຖືກນຳອອກມາເພື່ອສະແດງບົດບາດສຳຄັນ ໃນລະຄອນຕະຫຼົກທີ່ຫຍາບຄາຍ ແລະ ເປັນຕາໜ້າອັບອາຍທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ເຄີຍມີຜູ້ຕາງໜ້າແຫ່ງຊາດເຄີຍປະຕິບັດ.…ລາວອອກມາພ້ອມກັບຂະບວນແຫ່ ແລ້ວປະກາດໃຫ້ສະພາແຫ່ງຊາດຟັງວ່າ ສາສະໜາທີ່ລາວສອນມາຫຼາຍປີນັ້ນ ເປັນພຽງແຕ່ການຫຼອກລວງຂອງພວກບາດຫຼວງ ແລະ ບໍ່ມີພື້ນຖານມາຈາກປະຫວັດສາດ ຫຼື ຫຼັກສັດຈະທຳ. ລາວຢືນຢັນຢ່າງແຂງຂັນ ແລະ ເດັດຂາດວ່າບໍ່ມີພຣະເຈົ້າ; ເຖິງແມ່ນວ່າລາວເຄີຍໄດ້ຮັບການເຈີມຕັ້ງເພື່ອນະມັດສະການພຣະອົງ, ແຕ່ນັບຕັ້ງແຕ່ມື້ນັ້ນເປັນຕົ້ນໄປ ລາວຈະອຸທິດຕົນເພື່ອເຊີດຊູເສລີພາບ, ຄວາມສະເໝີພາບ, ຄຸນນະທຳ ແລະ ສິນລະທຳ. ຈາກນັ້ນ, ລາວກໍເອົາເຄື່ອງປະຈຳຕຳແໜ່ງເຈົ້າຄະນະວາງໄວ້ເທິງໂຕ໊ະ ແລ້ວປະທານສະພາກໍເຂົ້າໄປກອດລາວ ເພື່ອສະແດງຄວາມເປັນພີ່ນ້ອງ. ມີບາດຫຼວງທີ່ປະຖິ້ມຄວາມເຊື່ອຫຼາຍຄົນໄດ້ເຮັດຕາມແບບຢ່າງຂອງເຈົ້າຄະນະຜູ້ນີ້.”⁹ {GC 274.1}

ທ້າທາຍພຣະເຈົ້າຢ່າງເປີດເຜີຍ

“ຄົນທົ່ວໂລກ ຕ່າງກໍຈະດີໃຈທີ່ພະຍານທັງສອງນີ້ຕາຍໄປແລ້ວ ພວກເຂົາຈະສະເຫຼີມສະຫຼອງ ແລະ ສົ່ງຂອງຂວັນໃຫ້ກັນ ແລະ ກັນ ເພາະຜູ້ປະກາດພຣະທຳທັງສອງນີ້ ໄດ້ນຳຄວາມທົນທຸກຢ່າງໜັກມາສູ່ມະນຸດທັງຫຼາຍ.” ປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ປະຕິເສດຄວາມເຊື່ອໃນພຣະເຈົ້າ ແລະ ໄດ້ປິດປາກພະຍານທັງສອງຂອງພຣະອົງທີ່ຄອຍຕັກເຕືອນພວກເຂົາ. ພຣະຄຳແຫ່ງຄວາມຈິງນອນຕາຍຢູ່ໃນຖະໜົນຫົນທາງຂອງນະຄອນຫຼວງ, ສ່ວນຜູ້ທີ່ກຽດຊັງຂໍ້ຈຳກັດ ແລະ ຂໍ້ບັງຄັບຂອງພຣະບັນຍັດກໍມີຄວາມເບີກບານມ່ວນຊື່ນ. ຄົນທັງຫຼາຍພາກັນທ້າທາຍພຣະເຈົ້າແຫ່ງສະຫວັນຢ່າງເປີດເຜີຍ. ເຊັ່ນດຽວກັບຄົນບາບໃນສະໄໝບູຮານ, ພວກເຂົາຮ້ອງວ່າ: “ພຣະເຈົ້າບໍ່ຫ່ອນຈະຮູ້ເຫັນ, ພຣະເຈົ້າອົງສູງສຸດຈະບໍ່ຮູ້ເລື່ອງຫຍັງດອກ.”¹⁰ {GC 274.2}

ມີບາດຫຼວງຝ່າຍລະບົບໃໝ່ໝິ່ນປະໝາດພຣະເຈົ້າຢ່າງໜ້າດ້ານຈົນບໍ່ໜ້າເຊື່ອວ່າ: “ພຣະເຈົ້າເອີຍ, ຖ້າຫາກວ່າມຶງມີຈິງ ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ ແລະ ປ້ອງກັນນາມຊື່ຂອງມຶງ. ກູຂໍທ້າທາຍມຶງເດີ້! ມຶງຍັງມິດງຽບຢູ່; ມຶງບໍ່ກ້າສົ່ງຟ້າຜ່າລົງມາດອກ. ຫຼັງຈາກນີ້ແມ່ນຜູ້ໃດຈະເຊື່ອວ່າມຶງມີຈິງ?”¹¹ ຖ້ອຍຄຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນພຽງການສະທ້ອນຄຳທ້າທາຍຂອງກະສັດຟາໂຣທີ່ກ່າວວ່າ: “ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແມ່ນໃຜ, ເປັນຫຍັງເຮົາຈະຕ້ອງຟັງ?” “ເຮົາບໍ່ຮູ້ຈັກອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ!” (ອົບພະຍົບ 5:2). {GC 274.3}

“ຄົນໂງ່ຄິດຢູ່ໃນໃຈຂອງຕົນວ່າ, ‘ໂລກນີ້ບໍ່ມີພຣະເຈົ້າ.’” (ເພງສັນລະເສີນ 14:1). ແຕ່ພຣະເຈົ້າຊົງປະກາດກ່ຽວກັບຜູ້ທີ່ບິດເບືອນຄວາມຈິງວ່າ: “ຄວາມໂງ່ຂອງເຂົານັ້ນ ຈະປາກົດແຈ້ງແກ່ຄົນທັງປວງ.” (2 ຕີໂມທຽວ 3:9). ບໍ່ດົນຫຼັງຈາກທີ່ປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ປະຕິເສດການນະມັດສະການພຣະເຈົ້າອົງສູງສຸດຜູ້ຊົງພຣະຊົນຢູ່ຕະຫຼອດໄປ, ພວກເຂົາກໍພາກັນເສື່ອມຊາມລົງ ຈົນຂາບໄຫວ້ສິ່ງທີ່ຕາເຫັນແທນການນະມັດສະການພຣະເຈົ້າ ໂດຍພວກເຂົາຂາບໄຫວ້ເທບທິດາແຫ່ງເຫດຜົນໃນຮູບແບບແມ່ຍິງຂາຍຕົວ. ຊ້ຳຮ້າຍ, ພິທີດັ່ງກ່າວເກີດຂຶ້ນໃນສະພາແຫ່ງຊາດ ໂດຍສະມາຊິກສະພາຜູ້ຊົງກຽດ! ມີນັກປະຫວັດສາດຜູ້ໜຶ່ງບັນທຶກໄວ້ວ່າ: “ໜຶ່ງໃນພິທີທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນເວລານັ້ນ ມີຄວາມໂດດເດັ່ນເພາະຄວາມໂງ່ຈ້າ ແລະ ການໝິ່ນປະໝາດ. ປະຕູສະພາຖືກເປີດອອກ ແລະ ມີຄະນະນັກດົນຕີແຫ່ຂະບວນເຂົ້າມາຢ່າງສະຫງ່າຜ່າເຜີຍ ນຳໂດຍພວກເຈົ້າໜ້າທີ່ຝ່າຍປົກຄອງເມືອງ; ພວກເຂົາຮ້ອງເພງສັນລະເສີນເສລີພາບ ແລະ ນຳພາຜູ້ທີ່ພວກເຂົາຈະນະມັດສະການ ຄືແມ່ຍິງຄົນໜຶ່ງໃສ່ຜ້າມ່ານປິດໜ້າ, ຜູ້ທີ່ພວກເຂົາເອີ້ນວ່າເປັນເທບທິດາແຫ່ງເຫດຜົນ. ເມື່ອແມ່ຍິງຜູ້ນັ້ນຖືກນຳໄປຂ້າງໜ້າແລ້ວ ພວກເຂົາກໍເຮັດພິທີຖອດຜ້າມ່ານອອກດ້ວຍທ່າທີທີ່ໜ້າຊົມເຊີຍ; ເມື່ອແມ່ຍິງຄົນນັ້ນມາຢືນຢູ່ຂ້າງປະທານສະພາ ທຸກຄົນສັງເກດວ່າເປັນນັກເຕັ້ນໃນໂຮງລະຄອນ.…ຜູ້ຍິງຄົນນີ້ຖືກນັບວ່າ ເປັນຕົວແທນທີ່ເໝາະສົມທີ່ສຸດຂອງເທບທິດາແຫ່ງເຫດຜົນທີ່ສະພາແຫ່ງຊາດຝຣັ່ງພາກັນຖວາຍກຽດ. {GC 275.1}

“ພິທີກຳທີ່ໄຮ້ສາລະ ແລະ ຜິດສິນທຳນັ້ນ ໄດ້ກາຍເປັນກະແສນິຍົມ; ມີການຕັ້ງເທບທິດາແຫ່ງເຫດຜົນໃນເມືອງຕ່າງໆທົ່ວປະເທດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນສະຖານທີ່ທີ່ຊາວເມືອງຕ້ອງການສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ນ້ອຍໜ້າແກນນຳຂອງຝ່າຍປະຕິວັດ.”¹² {GC 275.2}

ເຈົ້າໜ້າທີ່ທີ່ແນະນຳການນະມັດສະການເທບທິດາແຫ່ງເຫດຜົນກ່າວວ່າ: “ສະມາຊິກສະພາເອີຍ! ຄວາມຄັ່ງໄຄ້ຫຼົງໄຫຼໄດ້ປະລາໄຊ ແລະ ຖືກແທນທີ່ໂດຍການໃຊ້ເຫດຜົນແລ້ວເດີ້; ຍ້ອນວ່າຕາຟາງມົວຂອງຄວາມງົມງວາຍ ບໍ່ສາມາດສູ້ແສງສະຫວ່າງອັນເຈີດຈ້າໄດ້. ວັນນີ້ມະຫາຊົນໄດ້ມາປະຊຸມກັນພາຍໃຕ້ວົງໂຄ້ງມະຫຶມາຍຸກໂກທິກ¹³ນັ້ນ ເຊິ່ງເປັນຄັ້ງທຳອິດທີ່ສະຖານທີ່ແຫ່ງນັ້ນໄດ້ຍິນສຽງກັງວານເຖິງຄວາມຈິງ, ເພາະຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ຊາວຝຣັ່ງໄດ້ສະຫຼອງການນະມັດສະການທີ່ແທ້ຈິງພຽງຢ່າງດຽວ ກໍຄື ການນະມັດສະການເສລີພາບ ແລະ ເທບທິດາແຫ່ງເຫດຜົນ. ທີ່ນັ້ນພວກເຮົາໄດ້ຮ່າງຄວາມໃຝ່ຝັນໃຫ້ມີສາທາລະນະລັດທີ່ມີກຳລັງທະຫານເຂັ້ມແຂງ; ທີ່ນັ້ນພວກເຮົາໄດ້ປະຖິ້ມຮູບປັ້ນທີ່ບໍ່ມີຊີວິດ ເພື່ອຮັບເອົາເທບທິດາແຫ່ງເຫດຜົນ, ເປັນຮູບເຄົາລົບທີ່ມີຊີວິດ ແລະ ເປັນຜົນງານຊິ້ນເອກຂອງທຳມະຊາດ.”¹⁴ {GC 275.3}

ເມື່ອເທບທິດາຖືກນຳເຂົ້າໄປໃນສະພາ, ຜູ້ບັນລະຍາຍໄດ້ຈັບມືນາງ ແລ້ວຫັນໄປກ່າວແກ່ຄົນທີ່ປະຊຸມກັນຢູ່ນັ້ນວ່າ: “ມະນຸດເອີຍ, ຈົ່ງເຊົາສັ່ນສະເທືອນຕໍ່ໜ້າພຣະເຈົ້າທີ່ມີແຕ່ສຽງຟ້າຮ້ອງແຕ່ບໍ່ມີອຳນາດ, ຄືພຣະເຈົ້າທີ່ເກີດມາຈາກຄວາມຢ້ານກົວຂອງພວກທ່ານ. ຕໍ່ໄປນີ້ຢ່າໄດ້ຮັບຮູ້ພຣະເຈົ້າອື່ນໃດນອກຈາກເທບທິດາແຫ່ງເຫດຜົນ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນຳສະເໜີໃຫ້ພວກທ່ານເບິ່ງຮູບກາຍທີ່ສະຫງ່າງາມ ແລະ ບໍຣິສຸດຂອງນາງ; ຖ້າພວກທ່ານຕ້ອງການມີຮູບເຄົາລົບ ຈົ່ງບູຊາແຕ່ຮູບເຊັ່ນນີ້.” ¹⁵ “ຮູບໂສມແຫ່ງເຫດຜົນເອີຍ ຈົ່ງຂາບລົງຕໍ່ໜ້າສະພາອັນຊົງກຽດແຫ່ງເສລີພາບ!” {GC 276.1}

“ຫຼັງຈາກປະທານສະພາກອດເທບທິດາແລ້ວ, ນາງກໍຂຶ້ນນັ່ງເທິງລົດຂະບວນແຫ່ ແລ້ວຖືກນຳພາທ່າມກາງມະຫາຊົນໄປຍັງໂບດວິຫານແຫ່ງນໍເຕີດາມ (Notre Dame) ເພື່ອແທນທີ່ພຣະເຈົ້າ. ເມື່ອໄປຮອດວິຫານ ນາງໄດ້ຖືກຍົກຂຶ້ນຢູ່ເທິງແທ່ນບູຊາທີ່ສູງສຸດ ເພື່ອຮັບການເຄົາລົບນັບຖືຈາກທຸກຄົນທີ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນ.”¹⁶ {GC 276.2}

ຫຼັງຈາກນີ້ບໍ່ດົນ, ມີການເຜົາພຣະຄຳພີໃນທີ່ສາທາລະນະ. ມີຄັ້ງໜຶ່ງ “ສະມາຊິກສະມາຄົມພິພິທະພັນ” ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນຫ້ອງປະຊຸມຝ່າຍການປົກຄອງເມືອງ ພ້ອມກັບຮ້ອງວ່າ, “ເຫດຜົນຈົ່ງຈະເລີນ!” ພວກເຂົາຖືເອົາໄມ້ຍາວທ່ອນໜຶ່ງທີ່ມີໜັງສືຫຼາຍເຫຼັ້ມສຽບໄວ້ທີ່ປາຍ, ໜັງສືເຫຼົ່ານີ້ຖືກເຜົາໄໝ້ໄປເຄິ່ງໜຶ່ງ, ມີທັງຄູ່ມືອະທິຖານ, ຄູ່ມືປະຈຳພິທີສິນລະນຶກ ແລະ ພຣະຄຳພີເກົ່າກັບພຣະຄຳພີໃໝ່. ປະທານປະຊຸມກ່າວວ່າ: “ຄວາມໂງ່ຈ້າທັງຫຼາຍທີ່ໜັງສືເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຍຸຍົງໃຫ້ມະນຸດສະໂລກກະທຳນັ້ນ ໄດ້ຖືກສັງເວີຍໃນກອງໄຟນີ້.”¹⁷ {GC 276.3}

ຜົນລັບຂອງການຕໍ່ຕ້ານພຣະຄຳພີ

ລະບອບສັນຕະປາປາໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນວຽກງານ ເຊິ່ງອຸດົມການທີ່ເຊື່ອວ່າບໍ່ມີພຣະເຈົ້າໄດ້ສານຕໍ່ຈົນສຳເລັດ. ນະໂຍບາຍຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມໄດ້ປູທາງໃນດ້ານສັງຄົມ, ການເມືອງ ແລະ ສາສະໜາ, ເຊິ່ງເປັນເຫດທີ່ເລັ່ງລັດໃຫ້ປະເທດຝຣັ່ງໄປເຖິງຄວາມພິນາດ. ເມື່ອນັກປະຫວັດສາດຂຽນເຖິງຄວາມຮ້າຍກາດຂອງການປະຕິວັດ, ພວກເຂົາມັກກ່າວວ່າ ຄວາມໂຫດຮ້າຍເຫຼົ່ານັ້ນເກີດຈາກກະສັດ ແລະ ຈາກຄຣິສຕະຈັກ. ແຕ່ຖ້າຈະກ່າວຢ່າງເປັນທຳແລ້ວ ແມ່ນຄຣິສຕະຈັກທີ່ເປັນເຫດ. ລະບອບສັນຕະປາປາໄດ້ປັ່ນຫົວບັນດາກະສັດໃຫ້ຕໍ່ສູ້ຂະບວນການປະຕິຮູບ, ໃຫ້ຖືວ່ານັກປະຕິຮູບນັ້ນເປັນສັດຕູຕໍ່ບັນລັງ, ເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ສັນຕິພາບ ແລະ ຄວາມເປັນປຶກແຜ່ນຂອງປະເທດຊາດ. ມັນເປັນຄວາມສະຫຼາດຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມ ທີ່ໃຫ້ການກົດຂີ່ທີ່ໂຫດຫ້ຽມທີ່ສຸດນັ້ນມາຈາກຝ່າຍກະສັດ. {GC 276.4}

ເມື່ອພຣະຄຳພີຖືກປະຖິ້ມໄປແລ້ວ ຄວາມສຳຄັນຂອງເສລີພາບກໍໝົດໄປຕາມກັນ. ແຕ່ທີ່ໃດມີການຮັບເອົາຂ່າວປະເສີດ ຈິດໃຈຂອງຄົນທີ່ນັ້ນກໍຈະຕື່ນຂຶ້ນ. ປະຊາຊົນເລີ່ມແກ້ໂສ້ທີ່ມັດພວກເຂົາຢູ່ໃນສະພາບທີ່ໂງ່ຈ້າ, ງົມງວາຍ ແລະ ໃຊ້ຊີວິດໃນຄວາມຊົ່ວ. ພວກເຂົາເລີ່ມຄິດ ແລະ ປະຕິບັດຕົວໃຫ້ສົມກັບການເປັນມະນຸດ. ກະສັດທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວກໍໃຈສັ່ນ ເພາະຢ້ານວ່າອຳນາດຜະເດັດການຂອງຕົນຈະໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ. {GC 277.1}

ຄຣິສຕະຈັກໂຣມບໍ່ໄດ້ລໍຊ້າທີ່ຈະຍຸຍົງກະສັດທີ່ຢ້ານກົວເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ໂກດຮ້າຍ. ໃນປີ 1525 ສັນຕະປາປາກ່າວຕໍ່ຜູ້ສຳເລັດຣາຊການແທນກະສັດຂອງປະເທດຝຣັ່ງວ່າ: “ກະແສນິຍົມບ້າໆນີ້ [ຂອງພວກໂປຣແຕັສຕັງ] ຈະບໍ່ພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ສາສະໜາສັບສົນ ແລະ ທຳລາຍສາສະໜາເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຈະທຳລາຍບັນດາອຳນາດການປົກຄອງ, ຍົດຖາບັນດາສັກ, ກົດໝາຍ, ລະດັບຊັ້ນໃນສັງຄົມ ແລະ ຕຳແໜ່ງທັງໝົດໄປດ້ວຍ.”¹⁸ ຕໍ່ມາບໍ່ເທົ່າໃດປີ, ທູດຂອງສັນຕະປາປາໄດ້ເຕືອນກະສັດວ່າ: “ຝ່າບາດເອີຍ, ຢ່າໄດ້ຫຼົງກົນເລີຍ. ພວກໂປຣແຕັສຕັງຈະກໍ່ຄວາມວຸ້ນວາຍໃນບ້ານເມືອງ ແລະ ໃນລະບຽບວິໄນທາງສາສະໜາ.…ບັນລັງກະສັດສ່ຽງອັນຕະລາຍຫຼາຍພໍໆກັບແທ່ນບູຊາຂອງໂບດ.…ການນຳສາສະໜາໃໝ່ເຂົ້າມາກໍຈະນຳໄປສູ່ການປົກຄອງແບບໃໝ່ຢ່າງຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້.”¹⁹ ສ່ວນນັກສາສະໜາສາດກໍອາໄສອະຄະຕິຂອງປະຊາຊົນ ເພື່ອປະກາດວ່າຄຳສອນຂອງພວກໂປຣແຕັສຕັງນັ້ນ “ເປັນການລໍ້ລວງຜູ້ຄົນໃຫ້ຫຼົງໄປຕາມເລື່ອງໃໝ່ໆທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ, ທັງເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນບໍ່ສະແດງຄວາມເຄົາລົບຮັກທີ່ພວກເຂົາຄວນມີຕໍ່ກະສັດ; ນອກຈາກນັ້ນ, ຍັງທຳລາຍທັງລັດ ແລະ ຄຣິສຕະຈັກດ້ວຍ.” ດັ່ງນັ້ນ, ຄຣິສຕະຈັກໂຣມຈຶ່ງຍຸຍົງໃຫ້ປະເທດຝຣັ່ງຕໍ່ສູ້ກັບຂະບວນການປະຕິຮູບຈົນສຳເລັດ. “ທຳອິດທີ່ມີການຊັກດາບອອກມາກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງໃນປະເທດຝຣັ່ງ ກໍເພື່ອປົກປ້ອງບັນລັງ, ປົກປັກຮັກສາບັນດາຂຸນນາງ ແລະ ຮັກສາກົດໝາຍ.”²⁰ {GC 277.2}

ບັນດາຜູ້ປົກຄອງແຜ່ນດິນບໍ່ໄດ້ຄາດຄິດວ່າ ນະໂຍບາຍເຫຼົ່ານັ້ນຈະສົ່ງຜົນຢ່າງຮ້າຍແຮງພຽງໃດ. ຖ້າປະຊາຊົນມີໂອກາດຮັບເອົາຄຳສອນຂອງພຣະຄຳພີ ພວກເຂົາກໍຈະໄດ້ຮັບເອົາຫຼັກການຂອງຄວາມຍຸຕິທຳ, ການຮູ້ຈັກບັງຄັບຕົນ, ຄວາມຈິງ, ຄວາມສະເໝີພາບ ແລະ ຄວາມເມດຕາ ເຊິ່ງເປັນພື້ນຖານສຳຄັນຂອງຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂອງປະເທດຊາດ. “ຄວາມຊອບທຳເຮັດໃຫ້ຊາດຍິ່ງໃຫຍ່.” ດ້ວຍວ່າ “ຄວາມຍຸຕິທຳພາໃຫ້ການປົກຄອງປະເທດເຂັ້ມແຂງ.” (ສຸພາສິດ 14:34; 16:12). “ຜົນຂອງຄວາມຊອບທຳຈະເປັນສັນຕິພາບ ແລະ ຜົນຂອງຄວາມຊອບທຳຄືຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຄວາມວາງໃຈເປັນນິດ.” (ເອຊາຢາ 32:17 TKJV). ຜູ້ທີ່ຮັກສາພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ ກໍຈະເຄົາລົບ ແລະ ປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍບ້ານເມືອງ. ຜູ້ທີ່ຢຳເກງພຣະເຈົ້າຈະໃຫ້ກຽດກະສັດໃນການໃຊ້ອຳນາດຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະ ເປັນທຳ. ແຕ່ໜ້າເສຍດາຍທີ່ປະເທດຝຣັ່ງຫ້າມພຣະຄຳພີ ແລະ ຂັບໄລ່ຜູ້ທີ່ເຊື່ອຕິດຕາມພຣະຄຳພີ. ເປັນເວລາຫຼາຍສະຕະວັດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ທີ່ຜູ້ຊາຍທີ່ມີຄວາມເຊື່ອຖືກບັງຄັບໃຫ້ເປັນທາດຢູ່ໃນເຮືອພາຍຂະໜາດໃຫຍ່, ຖືກປະຫານຊີວິດດ້ວຍການເຜົາໄຟ ຫຼື ຖືກຂັງໃນຄຸກມືດຈົນຮ່າງກາຍເປື່ອຍເນົ່າ; ລັກສະນະຂອງຄົນເຫຼົ່ານີ້ຄື ມີຫຼັກທຳ, ມີຄວາມສັດຊື່, ເປັນຄົນສະຫຼາດ, ມີຈຸດຢືນດ້ານສິນທຳ ແລະ ກ້າເປັນພະຍານເຖິງຄວາມເຊື່ອຂອງຕົນ ອັນເປັນຄວາມເຊື່ອທີ່ສາມາດອົດທົນຕໍ່ຄວາມທຸກທໍລະມານເພື່ອຄວາມຈິງ. ຫຼາຍພັນຄົນຫຼົບໜີເພື່ອຄວາມປອດໄພ; ແລ້ວກໍເປັນດັ່ງນັ້ນຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນການປະຕິຮູບຕໍ່ເນື່ອງກັນ 250 ປີ. {GC 277.3}

“ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາອັນດົນນານນັ້ນ ຊາວຝຣັ່ງເກືອບທຸກລຸ້ນກໍມີພວກສາວົກຂອງຂ່າວປະເສີດທີ່ຕ້ອງໜີໄປຕໍ່ໜ້າຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງຜູ້ຂົ່ມເຫັງທີ່ບ້າຄັ່ງ; ຄົນເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ນຳຄວາມຮູ້, ສິລະປະ, ອຸດສາຫະກຳ ແລະ ລະບຽບວິໄນໄປພັດທະນາດິນແດນທັງຫຼາຍທີ່ພວກເຂົາໜີໄປນັ້ນ ເພາະໂດຍທົ່ວໄປກໍມີຄວາມຊຳນານໃນສິ່ງເຫຼົ່ານີ້. ພວກເຂົາພັດທະນາປະເທດອື່ນດ້ວຍທັກສະຄວາມສາມາດຂອງຕົນພຽງໃດ ປະເທດທີ່ພວກເຂົາໜີອອກມານັ້ນກໍຂາດຄວາມສາມາດດັ່ງກ່າວພຽງນັ້ນ. ຖ້າຫາກວ່າທຸກສິ່ງທີ່ຖືກຂັບໄລ່ອອກຈາກປະເທດຝຣັ່ງຍັງຢູ່; ຖ້າຫາກວ່າ, ໃນໄລຍະເວລາ 300 ປີນີ້ ຝີມືແຮງງານອຸດສາຫະກຳຂອງພວກອົບພະຍົບ ໄດ້ພັດທະນາລະບົບກະເສດໃນປະເທດຂອງຕົນ; ຖ້າຫາກວ່າໃນ 300 ປີນີ້ ພວກເຂົາໄດ້ໃຊ້ຄວາມສາມາດດ້ານສິລະປະໃນການພັດທະນາຜົນຜະລິດຂອງປະເທດ; ຖ້າຫາກວ່າໃນ 300 ປີນີ້ ພວກອັດສະລິຍະບຸກຄົນໄດ້ໃຊ້ຄວາມສາມາດໃນການວິເຄາະເພື່ອພັດທະນາວັນນະກຳ ແລະ ວິທະຍາສາດຂອງບ້ານເມືອງ; ຖ້າສະຕິປັນຍາຂອງພວກເຂົາໄດ້ນຳພາສະພາແຫ່ງຊາດ; ຖ້າຄວາມກ້າຫານຂອງພວກເຂົາໄດ້ຕໍ່ສູ້ໃນສົງຄາມ; ຖ້າຄວາມຍຸຕິທຳຂອງພວກເຂົາໄດ້ວາງລະບຽບກົດໝາຍ; ຖ້າສາສະໜາຂອງພຣະຄຳພີໄດ້ເສີມສ້າງສະຕິປັນຍາ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງຈິດສຳນຶກຂອງປະຊາຊົນ, ຖ້າຫາກວ່າທັງໝົດນັ້ນໄດ້ເປັນຈິງ ປະເທດຝຣັ່ງຄົງຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຢ່າງແນ່ນອນ! ຈະເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະ ປະຊາຊົນຈະມ່ວນຊື່ນໃຈບານ, ຈະເປັນປະເທດແບບຢ່າງໃຫ້ທຸກປະເທດ, ແຕ່ກໍບໍ່ໄດ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນເລີຍ!” {GC 278.1}

“ພວກຜູ້ນຳປະເທດຝຣັ່ງມີອະຄະຕິຈົນຕາບອດຫົວປັກຫົວປຳ; ພວກເຂົາຈຶ່ງຂັບໄລ່ອາຈານທັງຫຼາຍທີ່ສອນເລື່ອງຄຸນນະທຳ, ຜູ້ທີ່ເປັນແບບຢ່າງຂອງຊີວິດທີ່ມີລະບຽບທຸກຄົນ ແລະ ຄົນສັດຊື່ທັງປວງທີ່ຈົງຮັກພັກດີຕໍ່ກະສັດ. ຄົນທີ່ພ້ອມສ້າງໃຫ້ປະເທດຊາດຂອງຕົນມີສັກສີ ແລະ ມີຊື່ສຽງໃນແຜ່ນດິນໂລກກໍຖືກບັງຄັບໃຫ້ຕ້ອງເລືອກລະຫວ່າງການຖືກປະຫານດ້ວຍການເຜົາໄຟ ຫຼື ການອົບພະຍົບໄປຕ່າງແດນ. ໃນທີ່ສຸດ, ຄວາມພິນາດຂອງປະເທດຝຣັ່ງກໍສົມບູນ; ຕອນນີ້ບໍ່ເຫຼືອຈິດສຳນຶກຜິດຊອບໃຫ້ຖືກຫ້າມ, ບໍ່ເຫຼືອຄວາມເຊື່ອຖືໃນຫຼັກສິນທຳທີ່ຈະເອົາໄປປະຫານ, ບໍ່ເຫຼືອຄວາມຈົງຮັກພັກດີຕໍ່ຊາດທີ່ຈະໃຫ້ຖືກຂັບໄລ່.”²¹ ການປະຕິວັດຝຣັ່ງພ້ອມຄວາມໂຫດຮ້າຍທາລຸນທັງຫຼາຍຂອງການປະຕິວັດນັ້ນ ແມ່ນໝາກຜົນໂດຍກົງ. {GC 279.1}

“ເມື່ອພວກຊາວຮູເກີໂນອົບພະຍົບໜີໄປ, ປະເທດຝຣັ່ງກໍເລີ່ມເສື່ອມຖອຍລົງ. ບັນດາເມືອງອຸດສາຫະກຳທີ່ຈະເລີນກໍຊຸດໂຊມ; ດິນດອນທີ່ເຮັດກະເສດຢ່າງອຸດົມສົມບູນກໍກັບກາຍເປັນປ່າໄມ້; ແທນໄລຍະເວລາແຫ່ງການພັດທະນາກ້າວໜ້າກໍມີຄວາມມຶນທຶບທາງປັນຍາ ແລະ ສິນລະທຳທີ່ເສື່ອມຖອຍລົງ. ນະຄອນປາຣີກາຍເປັນບ່ອນລ້ຽງຄົນອະນາຖາ, ມີການກະປະມານວ່າ ໃນຊ່ວງເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປະຕິວັດ ມີຄົນຈົນ 200,000 ຄົນ ອາໄສເງິນລ້ຽງຂອງກະສັດ. ມີແຕ່ຄະນະສົງເຢຊຸອິດເທົ່ານັ້ນທີ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ໃນປະເທດທີ່ເສື່ອມໂຊມ; ພວກເຂົາໃຊ້ຜະເດັດການຢ່າງໜ້າຢ້ານປົກຄອງຢູ່ເໜືອຄຣິສຕະຈັກ, ສະຖາບັນສຶກສາ, ຄຸກ ແລະ ເຮືອພາຍທີ່ໃຊ້ແຮງງານທາດ.” {GC 279.2}

ຮາກເຫງົ້າຂອງການປະຕິວັດ

ບັນຫາທາງການເມືອງ ແລະ ສັງຄົມຂອງປະເທດຝຣັ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ອາຈານສອນສາສະໜາ, ກະສັດ ແລະ ສະມາຊິກສະພານິຕິບັນຍັດຂອງຊາດມຶນງົງນັ້ນ ກໍມີຄຳຕອບຢູ່ໃນຂ່າວປະເສີດ; ບັນຫາທີ່ນຳຊາດຝຣັ່ງໄປສູ່ສະພາບອະນາທິປະໄຕ²² ແລະ ຄວາມພິນາດນັ້ນກໍມີທາງແກ້ໄຂໃນຂ່າວປະເສີດເຊັ່ນກັນ. ແຕ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມ, ປະຊາຊົນໄດ້ສູນເສຍພຣະພອນຂອງພຣະຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ລອດທີ່ສອນໃຫ້ຄົນຮູ້ຈັກການເສຍສະຫຼະຕົນເອງ ແລະ ຄວາມຮັກທີ່ບໍ່ເຫັນແກ່ຕົວ. ພວກເຂົາໄດ້ຖືກລໍ້ໃຫ້ປະຖິ້ມການປະຕິເສດຕົນເອງ ແລະ ການເຫັນແກ່ປະໂຫຍດຂອງຄົນອື່ນ. ຄົນຮັ່ງມີບໍ່ໄດ້ຮັບການຕິຕຽນຍ້ອນການກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງຄົນທຸກຍາກ, ສ່ວນຄົນທຸກຍາກ ກໍບໍ່ໄດ້ຮັບການບັນເທົາຈາກການຕ້ອງເຮັດວຽກຄືກັບເປັນທາດໃນສະພາບທີ່ຕົກຕ່ຳ. ຄວາມເຫັນແກ່ຕົວຂອງຄົນຮັ່ງມີ ແລະ ຜູ້ມີອຳນາດນັບມື້ກໍສະແດງອອກດ້ວຍການຂົ່ມເຫັງຫຼາຍຂຶ້ນຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ. ຄວາມໂລບ ແລະ ຄວາມຟຸມເຟືອຍຂອງພວກຂຸນນາງ ໄດ້ນຳໄປສູ່ການບີບບັງຂັບຄົນຍາກຈົນເປັນເວລາຫຼາຍຮ້ອຍປີ. ຄົນຮັ່ງມີເຮັດຜິດຕໍ່ຄົນທຸກຍາກ ແລະ ຄົນທຸກຍາກກໍກຽດຊັງຄົນຮັ່ງມີ. {GC 279.3}

ໃນຫຼາຍແຂວງ, ທີ່ດິນທັງໝົດເປັນຂອງພວກຂຸນນາງ, ສ່ວນຊົນຊັ້ນກຳມະກອນ ແລະ ຊາວໄຮ່ຊາວນາເປັນພຽງຜູ້ເຊົ່າຢູ່; ການກິນຢູ່ຂອງພວກເຂົາຂຶ້ນຢູ່ກັບຄວາມເມດຕາຂອງເຈົ້າຂອງທີ່ດິນ ແລະ ພວກເຂົາຈຳເປັນຕ້ອງຍອມຕໍ່ການຮຽກຮ້ອງອັນໜັກເຫຼືອທົນຂອງພວກຂຸນນາງ. ພາລະຂອງການສະໜັບສະໜູນທັງຄຣິສຕະຈັກ ແລະ ລັດຕົກຢູ່ກັບຄົນຊັ້ນກາງ ແລະ ຊັ້ນລຸ່ມທີ່ຖືກອຳນາດການປົກຄອງ ແລະ ພວກນັກບວດເກັບພາສີຢ່າງໜັກໜ່ວງ. “ຄວາມສຸກຂອງພວກຂຸນນາງຖືເປັນກົດໝາຍສູງສຸດ; ຖ້າຊາວໄຮ່ຊາວນາ ແລະ ຄົນຈົນຈະອົດຕາຍ ພວກຜູ້ຂົ່ມເຫັງກໍບໍ່ສົນ.…ປະຊາຊົນຖືກບີບບັງຄັບທຸກດ້ານ ໃຫ້ເຮັດທຸກຢ່າງເພື່ອຜົນປະໂຫຍດໂດຍສະເພາະຂອງເຈົ້າຂອງທີ່ດິນ. ຊາວກະສິກອນຕ້ອງເຮັດວຽກໂດຍບໍ່ໄດ້ພັກບໍ່ໄດ້ເຊົາ ແລະ ໃຊ້ຊີວິດຢ່າງທຸກຍາກລຳບາກໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບການບັນເທົາ; ຖ້າຜູ້ໃດກ້າຮ້ອງທຸກ ກໍມີແຕ່ຖືກຄົນຮັ່ງມີດູຖູກດູໝິ່ນ. ສານຍຸຕິທຳຈະເຂົ້າຂ້າງພວກຂຸນນາງ; ພວກຜູ້ພິພາກສາກໍມີຊື່ສຽງໃນການຮັບສິນບົນ; ອາລົມຊົ່ວວູບຂອງຊົນຊັ້ນສູງມີນ້ຳໜັກເທົ່າກັບກົດໝາຍ ຍ້ອນວ່າມີການສໍ້ລາດບັງຫຼວງທົ່ວໄປຈົນເປັນລະບົບ. ພາສີທີ່ພວກຂຸນນາງ ແລະ ພວກບາດຫຼວງຂູດຮີດອອກຈາກປະຊາຊົນນັ້ນ ໜ້ອຍກວ່າເຄິ່ງໜຶ່ງທີ່ເຂົ້າໄປໃນຄັງຫຼວງ ຫຼື ໃນຄັງຂອງຄຣິສຕະຈັກ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອແມ່ນພວກທີ່ເກັບນັ້ນຜານກິນເອງ. ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ເກັບພາສີຄົນອື່ນຈົນແຫ້ງ ພັດໄດ້ຮັບການຍົກເວັ້ນພາສີສຳລັບຕົວເອງ ແລະ ມີສິດຕາມກົດໝາຍ ຫຼື ຮີດຄອງປະເພນີໃນຜົນປະໂຫຍດຕ່າງໆທີ່ລັດກຳນົດໃຫ້. ຊົນຊັ້ນທີ່ໄດ້ຮັບສິດທິພິເສດນີ້ມີຈຳນວນ 150,000 ຄົນ ເຊິ່ງຄົນນັບລ້ານຕ້ອງໃຊ້ຊີວິດຢ່າງສິ້ນຫວັງ ແລະ ທຸກຍາກເພື່ອບຳເລີໃຈຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ.” {GC 279.4}

ຄົນໃນຣາຊສຳນັກໃຊ້ຊີວິດຢ່າງຫຼູຫຼາ ແລະ ຜິດສິນທຳ. ປະຊາຊົນບໍ່ຄ່ອຍມີຄວາມເຊື່ອໝັ້ນໃນພວກຜູ້ປົກຄອງ. ທຸກຄົນສົງໄສວ່າທຸກມາດຕະການຂອງລັດຖະບານ ລ້ວນແຕ່ເປັນແຜນອຸບາຍທີ່ເຫັນແກ່ຕົວ. ກ່ອນການປະຕິວັດກວ່າເຄິ່ງສະຕະວັດ ເປັນຣາຊສະໄໝຂອງກະສັດຫຼຸຍສ໌ທີ 15, ເຊິ່ງໃນຍຸກສະໄໝທີ່ຊົ່ວຮ້າຍນັ້ນ ເພິ່ນມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງວ່າເປັນຄົນຂີ້ຄ້ານ, ໄຮ້ສາລະ ແລະ ມົວເມົາໃນກາມ. ສະພາບບ້ານເມືອງໃນເວລານັ້ນ ມີຊົນຊັ້ນນຳທີ່ໂຫດຮ້າຍ ແລະ ຂາດສິນທຳ, ສ່ວນ ຄົນຊັ້ນລຸ່ມກໍບໍ່ມີເງິນ ແລະ ຂາດການສຶກສາ; ໃນຂະນະດຽວກັນ ສະພາບການເງິນຂອງລັດຖະບານນັ້ນໜ້າອັບອາຍ ແລະ ປະຊາຊົນຢູ່ຢ່າງສິ້ນຫວັງ. ສະນັ້ນ, ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງມີຕາທິບຂອງນັກທຳນວາຍທີ່ຈະເຫັນວ່າຕ້ອງມີເຫດການທີ່ຮ້າຍແຮງປະທຸຂຶ້ນຢ່າງແນ່ນອນ. ທຸກຄັ້ງທີ່ພວກທີ່ປຶກສາຕັກເຕືອນກະສັດ, ເພິ່ນມັກຈະຕອບວ່າ: “ພະຍາຍາມຮັກສາສະຖານະການເອົາໄວ້ເທົ່າຊີວິດຂອງກູ; ຫຼັງຈາກກູຕາຍແລ້ວຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນກໍໃຫ້ມັນເກີດ.” ການພະຍາຍາມໂນ້ມນ້າວກະສັດໃຫ້ມີການປະຕິຮູບກໍບໍ່ໄດ້ຜົນ. ເພິ່ນເຫັນຄວາມຊົ່ວຮ້າຍທີ່ກຳລັງເກີດຂຶ້ນ, ແຕ່ບໍ່ມີຄວາມກ້າຫານ ຫຼື ກຳລັງພໍທີ່ຈະປະເຊີນໜ້າກັບມັນ. ຄວາມພິນາດທີ່ລໍຖ້າປະເທດຝຣັ່ງແມ່ນເຫັນໄດ້ຊັດໃນຄຳຕອບອັນຂີ້ຄ້ານ ແລະ ເຫັນແກ່ຕົວຂອງເພິ່ນທີ່ກ່າວວ່າ, “ຫຼັງຈາກກູຕາຍແລ້ວ ໄພພິບັດຈະຖະຫຼົ່ມແນ່ນອນ!” {GC 280.1}

ຄຣິສຕະຈັກໂຣມອາໄສຄວາມອິດສາຂອງບັນດາກະສັດ ແລະ ຊົນຊັ້ນຜູ້ນຳເພື່ອໂນ້ມນ້າວພວກເຂົາໃຫ້ຄວບຄຸມປະຊາຊົນຄືກັບເປັນທາດຕໍ່ໄປ ໂດຍຮູ້ດີວ່າການກະທຳດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນໃຫ້ອຳນາດລັດອ່ອນແອລົງ, ເພາະວ່າພວກເຂົາຄິດທີ່ຈະໃຊ້ວິທີນີ້ໃຫ້ທັງຜູ້ປົກຄອງ ແລະ ປະຊາຊົນຕົກຢູ່ໃນກຳມືຂອງຕົນ. ຄຣິສຕະຈັກໂຣມວາງນະໂຍບາຍໄລຍະຍາວ ເພາະຮູ້ວ່າ ຖ້າຈະຄວບຄຸມຄົນໃຫ້ເປັນທາດໄດ້ສຳເລັດ ກໍຕ້ອງຜູກມັດຈິດວິນຍານຂອງພວກເຂົາ; ພວກເຂົາເຫັນວ່າວິທີທີ່ດີທີ່ສຸດໃນການປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ຄົນໜີຈາກການເປັນທາດໄດ້ ກໍຄືການເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາຢູ່ໃນສະພາບທີ່ບໍ່ສາມາດຮັບເອົາເສລີພາບໄດ້ເລີຍ. ມີຄວາມທຸກທີ່ເກີດຈາກນະໂຍບາຍຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມ ເຊິ່ງຮ້າຍແຮງກວ່າຄວາມທຸກທໍລະມານທາງກາຍເປັນພັນເທົ່າ, ນັ້ນຄືຄວາມເສື່ອມເສຍທາງດ້ານສິນລະທຳ. ປະຊາຊົນບໍ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງພຣະຄຳພີ ແຕ່ຖືກປະຖິ້ມໃຫ້ຮັບຟັງຄຳສອນທີ່ມີອະຄະຕິ ແລະ ຖືກສອນໃຫ້ເຫັນແກ່ຕົວ; ສະນັ້ນ, ປະຊາຊົນຈຶ່ງມີຄວາມໂງ່ຈ້າງົມງວາຍ ແລະ ເສື່ອມລົງໃນຄວາມບາບ ຈົນບໍ່ສາມາດປົກຄອງຕົນເອງໄດ້. {GC 281.1}

ແຕ່ໝາກຜົນທີ່ເກີດຈາກນະໂຍບາຍຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມແຕກຕ່າງໄປຈາກຈຸດປະສົງຂອງພວກເຂົາຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ. ແທນທີ່ຈະກົດມະຫາຊົນໃຫ້ຫຼັບຫູຫຼັບຕາເຮັດຕາມຄຳສອນຂອງຄຣິສຕະຈັກ, ນະໂຍບາຍເຫຼົ່ານັ້ນສົ່ງຜົນໃຫ້ປະຊາຊົນບໍ່ເຊື່ອໃນພຣະເຈົ້າ ແລະ ກາຍເປັນນັກປະຕິວັດ. ປະຊາຊົນລັງກຽດຄຳສອນຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມ ເພາະຖືວ່າເປັນເລ່ລ່ຽມຂອງພວກບາດຫຼວງ; ພວກເຂົາຖືວ່າພວກບາດຫຼວງມີສ່ວນຮ່ວມໃນການກົດຂີ່ພວກເຂົາ. ພຣະເຈົ້າອົງດຽວທີ່ພວກເຂົາຮູ້ຈັກແມ່ນພຣະເຈົ້າຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມ; ຄຳສອນຂອງຄຣິສຕະຈັກນັ້ນ ເປັນສາສະໜາດຽວທີ່ພວກເຂົາຄຸ້ນເຄີຍ. ປະຊາຊົນຖືວ່າຄວາມໂລບ ແລະ ຄວາມໂຫດຮ້າຍຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມເປັນໝາກຜົນໂດຍກົງຂອງພຣະຄຳພີ, ພວກເຂົາຈຶ່ງບໍ່ເອົາຈັກຢ່າງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສິ່ງເຫຼົ່ານີ້. {GC 281.2}

ຄຣິສຕະຈັກໂຣມໄດ້ບິດເບືອນລັກສະນະຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ຂໍ້ບັງຄັບຂອງພຣະອົງ; ມາບັດນີ້ປະຊາຊົນຈຶ່ງປະຕິເສດທັງພຣະຄຳພີ ແລະ ພຣະເຈົ້າຂອງພຣະຄຳພີ. ຄຣິສຕະຈັກໂຣມຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຄົນຫຼັບຕາເຊື່ອໃນຄຳສອນຂອງຄຣິສຕະຈັກ ໂດຍອ້າງວ່າໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກພຣະຄຳພີ. ທ່ານ ໂວນແຕ (Voltaire) ກັບພັກພວກຈຶ່ງຕອບສະໜອງຕໍ່ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ດ້ວຍການປະຖິ້ມພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າທັງໝົດ ແລະ ແຜ່ກະຈາຍພິດສົງເລື່ອງການບໍ່ເຊື່ອໃນພຣະເຈົ້າໄປໃນທຸກຫົນແຫ່ງ. ຄຣິສຕະຈັກໂຣມໄດ້ຢຽບຢ້ຳສະມາຊິກລົງພາຍໃຕ້ສົ້ນຕີນເຫຼັກ; ບັດນີ້ເມື່ອມະຫາຊົນທີ່ເສື່ອມໂຊມ ແລະ ຖືກທຳຮ້າຍນັ້ນພະຍາຍາມດິ້ນຫຼຸດຈາກອຳນາດຜະເດັດການຂອງມັນ ພວກເຂົາກັບປະຖິ້ມການຄວບຄຸມທຸກຢ່າງ. ປະຊາຊົນຮູ້ສຶກຄຽດແຄ້ນຕໍ່ຂອງປອມທີ່ພວກເຂົາເຄີຍເຄົາລົບນັບຖືເປັນເວລາດົນນານ ຈຶ່ງປະຕິເສດທັງຄວາມຈິງ ແລະ ຄວາມເທັດໄປພ້ອມກັນ; ພວກທາດຂອງຄວາມຊົ່ວເຂົ້າໃຈຜິດວ່າ ຄຳວ່າ: “ເສລີພາບ” ຮວມເຖິງການເຮັດບາບຢ່າງເສລີ, ພວກເຂົາຈຶ່ງພາກັນສະຫຼອງຄວາມເປັນອິດສະຫຼະ ເຖິງແມ່ນວ່າມັນບໍ່ແມ່ນອິດສະຫຼະທີ່ແທ້ຈິງ. {GC 281.3}

ໃນຊ່ວງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປະຕິວັດນັ້ນ ກະສັດຍອມໃຫ້ປະຊາຊົນມີຕົວແທນຫຼາຍກວ່າພວກຂຸນນາງ ແລະ ພວກບາດຫຼວງຮວມກັນ; ສະນັ້ນ, ດຸນອຳນາດຈຶ່ງຕົກຢູ່ໃນມືຂອງປະຊາຊົນ; ແຕ່ພວກເຂົາບໍ່ມີຄວາມພ້ອມທີ່ຈະນຳໃຊ້ອຳນາດດັ່ງກ່າວດ້ວຍສະຕິປັນຍາ ແລະ ຄວາມເໝາະສົມ. ເຂົາທັງຫຼາຍມີຄວາມກະຕືລືລົ້ນທີ່ຈະແກ້ໄຂຄວາມບໍ່ເປັນທຳທີ່ເກີດຂຶ້ນກັບຝ່າຍຂອງຕົນ, ຈຶ່ງຕັ້ງຕົ້ນປ່ຽນແປງລະບົບສັງຄົມ. ປະຊາຊົນຄຽດແຄ້ນ, ຈິດໃຈເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຊົງຈຳອັນຂົມຂື່ນທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມເປັນທຳເປັນເວລາດົນ; ພວກເຂົາຕັດສິນໃຈແກ້ໄຂສະພາບແຫ່ງຄວາມທຸກທີ່ເຈັບປວດຈົນທົນບໍ່ໄຫວ ແລະ ແກ້ແຄ້ນທຸກຄົນທີ່ພວກເຂົາຖືວ່າເປັນຕົ້ນເຫດຂອງຄວາມທຸກດັ່ງກ່າວ. ຄົນທີ່ເຄີຍຖືກຂົ່ມເຫັງໄດ້ຖອດຖອນບົດຮຽນຈາກຜູ້ທີ່ບີບບັງຄັບເຂົາໃນລະບອບຜະເດັດການ ແລ້ວຈຶ່ງຫັນມາກົດຂີ່ຜູ້ທີ່ເຄີຍກົດຂີ່ຕົນ. {GC 282.1}

ເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເສົ້າສຳລັບປະເທດຝຣັ່ງທີ່ຕ້ອງເສຍເລືອດເນື້ອໃນການເກັບກ່ຽວໝາກຜົນຂອງເມັດພືດທີ່ໄດ້ຫວ່ານລົງໄປ ເຊິ່ງເປັນຜົນຮ້າຍແຮງຈາກການທີ່ເຄີຍຍອມໃຫ້ຄຣິສຕະຈັກໂຣມຄອບງຳ. ບ່ອນທີ່ປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ປັກຫຼັກປະຫານຕົ້ນເສົາທຳອິດ ພາຍໃຕ້ອິດທິພົນຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມໃນຊ່ວງເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປະຕິຮູບນັ້ນ ກໍເປັນບ່ອນດຽວກັນທີ່ມີການຕັ້ງມີດປະຫານເຫຼັ້ມທຳອິດໃນຊ່ວງການປະຕິວັດ. ໃນບ່ອນທີ່ກຸ່ມທຳອິດຖືກເຜົາຕາຍຍ້ອນມີຄວາມເຊື່ອໃນຄຳສອນຂອງໂປຣແຕັສຕັງໃນສະຕະວັດທີ 16 ເປັນບ່ອນດຽວກັນທີ່ກຸ່ມທຳອິດຖືກຕັດຄໍໃນສະຕະວັດທີ 18. ຂ່າວປະເສີດເປັນສິ່ງທີ່ສາມາດຮັກສາບາດແຜຂອງປະເທດຝຣັ່ງໃຫ້ຫາຍ, ແຕ່ເມື່ອພວກເຂົາປະຕິເສດຂ່າວປະເສີດໄປແລ້ວ ກໍເປັນການເປີດປະຕູສູ່ຄວາມບໍ່ເຊື່ອໃນພຣະເຈົ້າ, ຄວາມພິນາດຈຶ່ງຕາມມາ. ເມື່ອພວກເຂົາປະຖິ້ມພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າເຊິ່ງຢັບຢັ້ງຄວາມບາບໄປແລ້ວ, ປາກົດວ່າ ກົດໝາຍຂອງມະນຸດບໍ່ພຽງພໍທີ່ຈະຢັບຢັ້ງອາລົມຮຸນແຮງອັນແປປວນຂອງມະນຸດໄດ້; ປະເທດຝຣັ່ງຈຶ່ງຖືກນຳໄປສູ່ການກະບົດ ແລະ ສະພາບອະນາທິປະໄຕ. ປະຫວັດສາດໂລກເອີ້ນໄລຍະເວລາທີ່ປະເທດຝຣັ່ງເຮັດສົງຄາມຕໍ່ສູ້ພຣະຄຳພີວ່າ “ສະໄໝທີ່ຄວາມໂຫດຫ້ຽມສະຫຍອງຂວັນຄອງເມືອງ.” (The Reign of Terror). ຄວາມສະຫງົບສຸກ ແລະ ຄວາມຊົມຊື່ນຍິນດີຖືກກຳຈັດປັດເປົ່າອອກໄປຈາກບ້ານເຮືອນ ແລະ ຈິດໃຈຂອງມະນຸດ. ບໍ່ມີໃຜປອດໄພ, ຜູ້ທີ່ຊະນະໃນມື້ນີ້ກໍຖືກຕັ້ງຂໍ້ຫາ ແລະ ຖືກຕັດສິນລົງໂທດໃນມື້ຖັດໄປ. ຄວາມຮຸນແຮງ ແລະ ກິເລດຕັນຫາໄດ້ປົກຄອງຈິດໃຈຜູ້ຄົນໂດຍບໍ່ມີການຢັບຢັ້ງ. {GC 282.2}

ທັງກະສັດ, ພວກນັກບວດ ແລະ ພວກຂຸນນາງຖືກບັງຄັບໃຫ້ຍອມຈຳນົນຕໍ່ຄວາມໂຫດຮ້າຍຂອງປະຊາຊົນທີ່ລຸກຮື້ ແລະ ມີຄວາມຄຽດແຄ້ນຈົນຄວບຄຸມສະຕິບໍ່ໄດ້. ການປະຫານຊີວິດຂອງກະສັດ ຍິ່ງເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນຫິວກະຫາຍການແກ້ແຄ້ນຫຼາຍຂຶ້ນ; ສ່ວນຄົນທີ່ອອກຄຳສັ່ງໃຫ້ປະຫານກະສັດ ກໍຖືກປະຫານເອງຫຼັງຈາກນັ້ນບໍ່ດົນ. ທຸກຄົນທີ່ສົງໄສວ່າເປັນສັດຕູຕໍ່ການປະຕິວັດໄດ້ຖືກກຳນົດໃຫ້ຖືກຂ້າຖິ້ມ. ໃນຄຸກຕ່າງໆມີຄົນຖືກຂັງຢ່າງແອອັດ ເຊິ່ງມີຊ່ວງໜຶ່ງທີ່ຈຳນວນຜູ້ຖືກຂັງເຖິງ 200,000 ຄົນ. ມີເຫດການໂຫດຮ້າຍອັນໜ້າຢ້ານກົວເກີດຂຶ້ນໃນເມືອງຕ່າງໆ. ພວກນັກປະຕິວັດຕ່າງແຕກແຍກກັນ, ຝ່າຍໜຶ່ງຕໍ່ສູ້ກັບອີກຝ່າຍໜຶ່ງ ຈົນປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ກາຍເປັນສະໜາມຮົບ ທີ່ຄົນຕ່າງຝ່າຍຂັດແຍ້ງກັນຕາມອາລົມແປປວນຂອງແຕ່ລະກຸ່ມຄົນ. “ຢູ່ນະຄອນປາຣີມີການກໍ່ຄວາມວຸ້ນວາຍຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ພົນລະເມືອງຖືກແບ່ງອອກເປັນພັກເປັນພວກ, ເຊິ່ງເບິ່ງຄືວ່າຕ່າງຝ່າຍຕ່າງມຸ່ງຂ້າລ້າງຜານອີກຝ່າຍໜຶ່ງ.” ຊ້ຳຮ້າຍ, ໃນເວລານັ້ນປະເທດຝຣັ່ງກໍຍັງເຮັດສົງຄາມອັນຍາວນານ ແລະ ຮ້າຍແຮງກັບບັນດາປະເທດມະຫາອຳນາດຂອງເອີຣົບ. “ປະເທດເກືອບຈະລົ້ມລະລາຍ, ກອງທັບກຳລັງຮ້ອງຟ້ອງຂໍເງິນເດືອນທີ່ຄ້າງຈ່າຍ, ຊາວນະຄອນປາຣີອຶດຫິວ, ຕ່າງແຂວງກໍຖືກທຳລາຍໂດຍກອງໂຈນ ແລະ ອາລິຍະທຳເກືອບດັບສູນໄປພາຍໃຕ້ສະພາບອະນາທິປະໄຕ ແລະ ການປ່ອຍຕົວເຮັດຕາມອາລົມ.” {GC 283.1}

ປະຊາຊົນໄດ້ຮຽນຮູ້ບົດຮຽນຄວາມໂຫດຮ້າຍ ແລະ ການທໍລະມານຢ່າງດີ ເຊິ່ງຄຣິສຕະຈັກໂຣມໄດ້ສອນມາຢ່າງພາກພຽນ, ແລ້ວມື້ແຫ່ງການລ້າງແຄ້ນໄດ້ມາຮອດໃນທີ່ສຸດ. ມາຮອບນີ້ມັນບໍ່ແມ່ນພວກສາວົກຂອງພຣະເຢຊູທີ່ຖືກໂຍນເຂົ້າໄປໃນຄຸກມືດ ຫຼື ຖືກລາກໄປປະຫານ, ເພາະພວກສາວົກເສຍຊີວິດ ຫຼື ຖືກຂັບໄລ່ອອກໄປໝົດແລ້ວຕັ້ງແຕ່ດົນ. ບັດນີ້, ຄຣິສຕະຈັກໂຣມທີ່ບໍ່ເຄີຍປານີໃຜ ໄດ້ສຳຜັດເຖິງພະລັງອັນຮ້າຍກາດຂອງຄົນທີ່ພວກເຂົາເຄີຍສອນໃຫ້ຊື່ນຊົມໃນການຫຼັ່ງເລືອດ. “ແບບຢ່າງຂອງການຂົ່ມເຫັງທີ່ພວກນັກບວດຂອງປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ກະທຳໃສ່ຄົນອື່ນນັບມາຫຼາຍສະໄໝ, ບັດນີ້ກໍກັບຖືກພວກເຂົາເອງຢ່າງສາສົມ. ເລືອດຂອງພວກບາດຫຼວງໄຫຼລົງຈາກຖານມີດປະຫານ. ເຮືອພາຍຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ຄຸກຕ່າງໆ ເຊິ່ງເຄີຍເຕັມໄປດ້ວຍຊາວຮູເກີໂນ ບັດນີ້ກໍເຕັມໄປດ້ວຍຜູ້ທີ່ເຄີຍຂົ່ມເຫັງພວກເຂົາ. ພວກບາດຫຼວງຖືກຕ່ອງໂສ້ໃຫ້ພາຍເຮືອອັນເປັນການແບກຮັບເອົາຄວາມທຸກທັງຫຼາຍທີ່ຄຣິສຕະຈັກໂຣມເປັນເຫດໃຫ້ຄົນນອກຮີດຜູ້ອ່ອນສຸພາບຕ້ອງທົນ.” {GC 283.2}

“ນັ້ນເປັນຊ່ວງເວລາເມື່ອສານທີ່ປ່າເຖື່ອນທີ່ສຸດຕັດສິນຕາມກົດໝາຍທີ່ປ່າເຖື່ອນທີ່ສຸດ; ເມື່ອເພື່ອນບ້ານບໍ່ສາມາດທັກທາຍກັນ ຫຼື ອະທິຖານ…ໂດຍບໍ່ສ່ຽງທີ່ຈະເຮັດຜິດໃນຂໍ້ຫາທີ່ມີໂທດປະຫານ; ເປັນຊ່ວງເວລາທີ່ມີສາຍສືບຄອຍຈ້ອງປອງຮ້າຍຢູ່ທົ່ວທຸກຫົນແຫ່ງ; ເມື່ອມີດປະຫານລົງສັບໆຢູ່ຕະຫຼອດທຸກເຊົ້າ; ເມື່ອຄຸກທຸກແຫ່ງແອອັດຄືກັບຫ້ອງໃຕ້ເຮືອຂອງເຮືອພາຍທີ່ໃຊ້ແຮງງານທາດ; ເມື່ອຟອງເລືອດໄຫຼຜ່ານທໍ່ລະບາຍນ້ຳລົງໄປສູ່ແມ່ນ້ຳແຊນ (Seine).…ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນແຕ່ລະມື້ ມີກວຽນບັນທຸກຜູ້ເຄາະຮ້າຍຜ່ານຖະໜົນໃນນະຄອນປາຣີໄປສູ່ຄວາມຕາຍ; ໃນຂະນະດຽວກັນ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງຈາກຄະນະກຳມະການສູງສຸດໃຫ້ປະຈຳຕ່າງແຂວງ ໄດ້ເຮັດຄວາມໂຫດຫ້ຽມທາລຸນທີ່ຮ້າຍແຮງກວ່າທີ່ປາກົດຢູ່ໃນນະຄອນຫຼວງ. ພວກເຂົາຮູ້ສຶກວ່າມີດປະຫານສັບລົງມາບໍ່ທັນ, ນັກໂທດທີ່ຢືນເປັນແຖວຍາວຖືກຍິງຖົມໃຫ້ຕາຍລຽບ. ມີການເຈາະຮູໃນເຮືອບັກໃຫ້ນັກໂທດຈົມນ້ຳຕາຍພ້ອມກັນເປັນໝູ່ໃຫຍ່. ເມືອງລີອົງ (Lyons) ກາຍເປັນທະເລຊາຍ. ສ່ວນທີ່ເມືອງອາຣັສ (Arras) ທ່າມກາງຄວາມໂຫດຮ້າຍທີ່ເກີດຂຶ້ນນັ້ນ, ແມ່ນແຕ່ຄວາມເມດຕາທີ່ຈະໃຫ້ນັກໂທດຕາຍໄວກໍຍັງບໍ່ມີ. ຕະຫຼອດສາຍແມ່ນ້ຳລົວ (Loire) ຕັ້ງແຕ່ເມືອງໂຊເມີ (Saumur) ເຖິງທະເລ ມີຝູງກາກັບແຫຼວຈຳນວນຫຼາຍກິນຊາກສົບທີ່ເປືອຍກາຍ ເຊິ່ງກອດພັນກັນຢ່າງໜ້າລັງກຽດ. ບໍ່ມີການສະແດງຄວາມເມດຕາເລີຍ ບໍ່ວ່າຈະຕໍ່ເພດໃດ ຫຼື ອາຍຸໃດກໍຕາມ. ຈຳນວນຊາວໜຸ່ມ ແລະ ຍິງສາວອາຍຸສິບເຈັດປີທີ່ຖືກລັດຖະບານອັນເລວຊາມຂ້າຕາຍນັ້ນ ມີຫຼາຍຮ້ອຍຄົນ. ພວກນັກປະຕິວັດພັກຢາໂກບິນ (Jacobin) ຈັບເດັກອ່ອນກິນນົມຄາເຕົ້າ ໃຊ້ຫອກແທງແລ້ວໂຍນຕໍ່ໆກັນ.” ໃນໄລຍະເວລາພຽງສິບປີ ມີຄົນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຂ້າຕາຍ. {GC 284.1}

ທັງໝົດນີ້ເປັນໄປຕາມທີ່ຊາຕານຕ້ອງການ. ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ມັນມຸ່ງໝາຍຕະຫຼອດຫຼາຍຮ້ອຍປີເພື່ອໃຫ້ມັນເກີດ. ນະໂຍບາຍຂອງມັນແມ່ນການຫຼອກລວງຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນຈົນເຖິງສຸດທ້າຍ; ມັນປະສົງຢ່າງເດັດດ່ຽວໃຫ້ມະນຸດຕ້ອງທົນຕໍ່ຄວາມທຸກເວດທະນາ ເພື່ອທຳລາຍລັກສະນະ ແລະ ຝີພຣະຫັດຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະທຳລາຍພຣະປະສົງແຫ່ງຄວາມຮັກ, ທັງໝົດນີ້ກໍເພື່ອສ້າງຄວາມໂສກເສົ້າໃນສະຫວັນ. ຈາກນັ້ນມັນຫຼອກລວງມະນຸດໃຫ້ໂທດພຣະເຈົ້າສຳລັບຜົນງານຂອງມັນເອງ, ເໝືອນກັບວ່າຄວາມທຸກທີ່ເກີດຂຶ້ນນັ້ນ ເປັນແຜນການຂອງພຣະຜູ້ສ້າງ. ເຊັ່ນດຽວກັນ, ເມື່ອຄົນທີ່ຕົກຕ່ຳຍ້ອນຄວາມໂຫດຮ້າຍຂອງຊາຕານໄດ້ຮັບອິດສະຫຼະ, ມັນກໍຍຸຍົງໃຫ້ພວກເຂົາເຮັດຄວາມຊົ່ວຮ້າຍ ແລະ ປະພຶດເກີນຂອບເຂດ. ແລ້ວຜູ້ຜະເດັດການກັບພວກທີ່ກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງ ກໍຈະຊີ້ໄປຍັງການປ່ອຍຕົວເຮັດບາບໂດຍບໍ່ຢັບຢັ້ງຊັ່ງໃຈນັ້ນວ່າ ເປັນຕົວຢ່າງໝາກຜົນຂອງເສລີພາບ. {GC 284.2}

ເມື່ອມີຄົນສັງເກດຄວາມຜິດທີ່ປອມຕົວແບບໜຶ່ງ ຊາຕານພຽງແຕ່ເອົາຄວາມຜິດນັ້ນມາອຳພາງແບບໃໝ່ ແລ້ວຄົນສ່ວນຫຼາຍກໍຈະຫຼົງຮັບເອົາຢ່າງກະຕືລືລົ້ນ ເທົ່າກັບຕອນທີ່ຄວາມຜິດນັ້ນຢູ່ໃນຮູບແບບເດີມ. ເມື່ອປະຊາຊົນພົບວ່າລະບົບຄຳສອນຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມນັ້ນເປັນການຫຼອກລວງ ຊາຕານຈຶ່ງບໍ່ສາມາດໃຊ້ຄຣິສຕະຈັກໂຣມເພື່ອນຳຄົນໃຫ້ລະເມີດພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ; ມັນຈຶ່ງປຸກປັ່ນໃຫ້ຄົນທັງຫຼາຍເຫັນວ່າ ສາສະໜາທຸກຢ່າງເປັນການຫຼອກລວງ ແລະ ພຣະຄຳພີເປັນພຽງນິຍາຍ ເພື່ອໃຫ້ພວກເຂົາຖິ້ມຂໍ້ບັງຄັບຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ປ່ອຍຕົວເຮັດຊົ່ວໂດຍບໍ່ຢັບຢັ້ງໃຈ. {GC 285.1}

ຄວາມຜິດພາດອັນຮ້າຍແຮງ ທີ່ເຮັດໃຫ້ຊາວປະເທດຝຣັ່ງໄດ້ຮັບຄວາມເສຍຫາຍນັ້ນ ແມ່ນການບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ຕໍ່ຫຼັກຄວາມຈິງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຢູ່ຂໍ້ດຽວ ກໍຄື ເສລີພາບທີ່ແທ້ຈິງຢູ່ພາຍໃຕ້ຂໍ້ຫ້າມແຫ່ງພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ. “ຖ້າເຈົ້າໄດ້ເຮັດແຕ່ຕາມຄຳສັ່ງຂອງເຮົາ ແລ້ວພອນກໍຈະຫຼັ່ງໄຫຼດັ່ງສາຍນ້ຳບໍ່ບົກແຫ້ງ. ແລ້ວໄຊຊະນະກໍຈະເປັນຂອງເຈົ້າໃນທັນທີ ດັ່ງຄື້ນທະເລທີ່ຖືກລົມພັດມາເທິງຊາຍຫາດ.” “ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວວ່າ, ‘ຄວາມປອດໄພຈະບໍ່ມີສຳລັບພວກຄົນຊົ່ວຮ້າຍ.’” “ແຕ່ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ຟັງເຮົາຈະປອດໄພ ແລະ ຈະມີຊີວິດຢູ່ໂດຍບໍ່ຢ້ານອັນຕະລາຍໃດໆທັງສິ້ນ.” (ເອຊາຢາ 48:18, 22; ສຸພາສິດ 1:33). {GC 285.2}

ຄົນທີ່ບໍ່ເຊື່ອວ່າມີພຣະເຈົ້າ ແລະ ຄົນທີ່ບໍ່ເຊື່ອໃນສາສະໜາ ພ້ອມດ້ວຍພວກທີ່ຫຼົງໄປຈາກຄວາມເຊື່ອນັ້ນ ລ້ວນແຕ່ຕໍ່ຕ້ານ ແລະ ປະນາມພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ; ແຕ່ອິດທິພົນຂອງພວກເຂົາສົ່ງຜົນທີ່ພິສູດວ່າ ຄວາມສຸກຂອງມະນຸດຂຶ້ນຢູ່ກັບການເຊື່ອຟັງກົດບັນຍັດຂອງພຣະອົງ. ໃຫ້ຜູ້ທີ່ບໍ່ຍອມອ່ານບົດຮຽນຈາກພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າ ຈົ່ງໄປອ່ານບົດຮຽນໃນປະຫວັດສາດຂອງຊົນຊາດທັງປວງ. {GC 285.3}

ເມື່ອຊາຕານເຄື່ອນໄຫວຜ່ານຄຣິສຕະຈັກໂຣມ ເພື່ອນຳພາມະນຸດອອກຈາກການເຊື່ອຟັງພຣະເຈົ້າ, ມັນປອມຕົວ ແລະ ປິດບັງວຽກງານຂອງຕົວເອງ ຈົນຄົນບໍ່ເຂົ້າໃຈວ່າຄວາມເສື່ອມໂຊມ ແລະ ຄວາມທຸກລຳບາກທີ່ເກີດຂຶ້ນນັ້ນ ເປັນຜົນຂອງການລ່ວງລະເມີດພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ພຣະວິນຍານບໍຣິສຸດໄດ້ຕ້ານທານແຜນການຂອງມັນ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຜົນບານປາຍຢ່າງເຕັມທີ່. ປະຊາຊົນບໍ່ໄດ້ຄົ້ນຫາຕົ້ນສາຍປາຍເຫດຂອງຄວາມທຸກທີ່ເກີດຂຶ້ນກັບພວກເຂົາ. ແຕ່ໃນການປະຕິວັດຝຣັ່ງນັ້ນ ສະພາແຫ່ງຊາດໄດ້ປະຕິເສດພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າຢ່າງເປີດເຜີຍ; ຕໍ່ມາ, ໃນສະໄໝທີ່ຄວາມໂຫດຫ້ຽມສະຫຍອງຂວັນຄອງເມືອງ ຄົນທັງຫຼາຍຈຶ່ງສາມາດເຫັນຜົນທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກການປະຖິ້ມພຣະຄຳພີ. {GC 285.4}

ເມື່ອປະເທດຝຣັ່ງປະຕິເສດພຣະເຈົ້າຢ່າງເປີດເຜີຍ ແລະ ປະຖິ້ມພຣະຄຳພີ, ຄົນຊົ່ວ ແລະ ຜີມານພາກັນສະແດງຄວາມຍິນດີໃນການບັນລຸຈຸດປະສົງຂອງພວກເຂົາ ທີ່ຕ້ອງການມາເປັນເວລາດົນນານ ກໍຄືອານາຈັກທີ່ບໍ່ຖືກຈຳກັດໂດຍພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ. ເນື່ອງຈາກບໍ່ມີການລົງໂທດການກະທຳທີ່ຊົ່ວຊ້າໃນທັນທີ, ສະນັ້ນຈິດໃຈຂອງມະນຸດຈຶ່ງ “ເຈດຕະນາມຸ່ງທີ່ຈະກະທຳຄວາມຊົ່ວ.” (ປັນຍາຈານ 8:11 TKJV). ແຕ່ການລ່ວງລະເມີດພຣະບັນຍັດທີ່ທ່ຽງທຳ ແລະ ຊອບທຳນັ້ນ ສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດຄວາມທຸກ ແລະ ຄວາມພິນາດຢ່າງຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້. ເຖິງແມ່ນວ່າການລົງໂທດບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນທັນທີ ແຕ່ຄວາມຊົ່ວຂອງຊາວຝຣັ່ງໄດ້ນຳພາພວກເຂົາສູ່ຄວາມພິນາດຢ່າງແນ່ນອນ. ການປະຖິ້ມຄວາມເຊື່ອ ແລະ ອາດຊະຍາກຳທີ່ສະສົມໄວ້ເປັນເວລາຫຼາຍຮ້ອຍປີ ໄດ້ກອງຂຶ້ນລໍຖ້າວັນແຫ່ງການຕອບສະໜອງ; ແລ້ວເມື່ອຄວາມຊົ່ວຮ້າຍຂອງພວກເຂົາເຕັມອັດຕາ, ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ດູຖູກພຣະເຈົ້າໄດ້ຮຽນຮູ້ເມື່ອສາຍເກີນໄປວ່າ ການເຮັດຊົ່ວຈົນໝົດຄວາມອົດທົນຂອງພຣະເຈົ້າ ເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າຢ້ານກົວແທ້. ພຣະວິນຍານຂອງພຣະເຈົ້າທີ່ຢັບຢັ້ງອຳນາດອັນໂຫດຮ້າຍຂອງຊາຕານ ໄດ້ຖືກຖອນຄືນໄປສ່ວນຫຼາຍ; ປ່ອຍໃຫ້ພະຍາມານ, ຜູ້ຊື່ນຊົມພຽງແຕ່ໃນຄວາມທຸກເວດທະນາຂອງມະນຸດ, ເຮັດຕາມຄວາມປະສົງຂອງມັນ. ຜູ້ທີ່ເລືອກຢູ່ຝ່າຍກະບົດໄດ້ຖືກປະຖິ້ມໃຫ້ເກັບກ່ຽວໝາກຜົນຂອງການກະບົດ ຈົນແຜ່ນດົນເຕັມໄປດ້ວຍອາດຊະຍາກຳທີ່ໜ້າຢ້ານເກີນທີ່ຈະບັນລະຍາຍ. ມີສຽງຮ້ອງຢ່າງສຸດແສນເຈັບປວດຈາກບັນດາເມືອງ ແລະ ແຂວງທີ່ຖືກທຳລາຍ. ປະເທດຝຣັ່ງຖືກສັ່ນສະເທືອນຄືກັບແຜ່ນດິນໄຫວ. ສາສະໜາ, ກົດໝາຍ, ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍທາງສັງຄົມ, ຄອບຄົວ, ລັດ ແລະ ຄຣິສຕະຈັກ ລ້ວນແຕ່ຖືກຟາດລົງດ້ວຍມືທີ່ຍົກຂຶ້ນເພື່ອຕໍ່ຕ້ານພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ. ຖ້ອຍຄຳຂອງກະສັດໂຊໂລໂມນເປັນຄວາມຈິງແທ້ແນ່ນອນ ທີ່ກ່າວວ່າ: “ຄົນຊົ່ວຮ້າຍພັດຕາຍໄປຍ້ອນຄວາມຊົ່ວທີ່ຕົນໄດ້ກະທຳໄວ້.” “ແມ່ນຄົນບາບທຳຊົ່ວຕັ້ງຮ້ອຍຄັ້ງ ແລະ ອາຍຸຂອງລາວໝັ້ນຍືນຢູ່ໄດ້ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຍັງຮູ້ແນ່ວ່າ ຄວາມດີຈະມີແກ່ເຂົາທັງຫຼາຍທີ່ຢຳເກງພຣະເຈົ້າ ຄືທີ່ມີຄວາມຢຳເກງຕໍ່ພຣະພັກພຣະອົງ. ແຕ່ວ່າຈະບໍ່ເປັນການດີແກ່ຄົນຊົ່ວຮ້າຍ.” (ສຸພາສິດ 11:5; ປັນຍາຈານ 8:12, 13 ດັດແປງຈາກສະບັບ TKJV). “ເພາະເຈົ້າກຽດຊັງຄວາມຮູ້ ແລະ ປະຕິເສດທີ່ຈະຢ້ານຢຳອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ,” “ດ້ວຍເຫດນີ້ ເຈົ້າຈຶ່ງຈະໄດ້ຮັບຜົນຕອບແທນຕາມທາງຂອງເຈົ້າ ຈົນເຈົ້າເບື່ອໜ່າຍຕໍ່ຄວາມຊົ່ວທີ່ເຈົ້າໄດ້ກະທຳ.” (ສຸພາສິດ 1:29, 31). {GC 286.1}

ພະຍານທີ່ສັດຊື່ຂອງພຣະເຈົ້າ ຖືກຂ້າຕາຍດ້ວຍອຳນາດທີ່ໝິ່ນປະໝາດເຊິ່ງ “ອອກມາຈາກເຫວເລິກ;” ຢ່າງໃດກໍຕາມ ພະຍານເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ໄດ້ມິດງຽບຢູ່ດົນ. “ຫຼັງຈາກສາມວັນເຄິ່ງຜ່ານໄປແລ້ວ ລົມຫາຍໃຈທີ່ມີຊີວິດມາຈາກພຣະເຈົ້າ ກໍໄດ້ເຂົ້າໄປໃນສົບຂອງພວກເພິ່ນ ແລະ ທັງສອງໄດ້ລຸກຂຶ້ນ ແລະ ທຸກຄົນທີ່ໄດ້ເຫັນພວກເພິ່ນ ຕ່າງກໍຕົກໃຈຢ້ານກົວຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ.” (ພຣະນິມິດ 11:11). ມະຕິຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຝຣັ່ງທີ່ລົບລ້າງສາສະໜາຄຣິສ ແລະ ປະຕິເສດພຣະຄຳພີຢ່າງເປັນທາງການນັ້ນເກີດຂຶ້ນໃນປີ 1793. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ສາມປີເຄິ່ງສະພາດັ່ງກ່າວມີມະຕິໃໝ່ທີ່ລຶບລ້າງມະຕິເດີມ, ຈຶ່ງເປັນການອະນຸຍາດໃຫ້ເຜີຍແຜ່ພຣະຄຳພີໄດ້. ຊາວໂລກທັງປວງພາກັນຕົກຕະລຶງກັບຄວາມຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນ ອັນເປັນຜົນຂອງການປະຕິເສດພຣະຄຳພີ, ຈຶ່ງມີຄົນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍເຫັນວ່າຄວາມເຊື່ອໃນພຣະເຈົ້າ ແລະ ໃນພຣະຄຳຂອງພຣະອົງເປັນຮາກຖານອັນຈຳເປັນສຳລັບຄຸນນະທຳ ແລະ ສິນລະທຳ. ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຊົງກ່າວວ່າ: “ເຈົ້າຄິດວ່າເຈົ້າເວົ້າໝິ່ນປະໝາດຜູ້ໃດ? ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເຄົາລົບຢຳເກງເຮົາ ພຣະເຈົ້າອົງບໍຣິສຸດຂອງຊາດອິດສະຣາເອນ.” (ເອຊາຢາ 37:23). “ສະນັ້ນເຮົາຈະສັ່ງສອນພວກເຂົາ; ຄາວນີ້ເຮົາຈະສອນໃຫ້ເຂົາຮູ້ເຖິງຣິດທານຸພາບ ແລະ ຣິດອຳນາດຂອງເຮົາ ແລ້ວພວກເຂົາຈະຮູ້ວ່າ ນາມຂອງເຮົາຄືພຣະເຢໂຮວາ.” (ເຢເຣມີຢາ 16:21 TKJV). {GC 287.1}

ຜູ້ເຜີຍພຣະທຳກ່າວຕື່ມວ່າ: “ແລ້ວຜູ້ປະກາດພຣະທຳທັງສອງ ກໍໄດ້ຍິນສຽງດັງມາຈາກສະຫວັນວ່າ ‘ຈົ່ງຂຶ້ນມາເທິງພີ້.’ ໃນຂະນະທີ່ພວກສັດຕູຂອງພວກເພິ່ນເຝົ້າເບິ່ງຢູ່ນັ້ນ ພວກເພິ່ນກໍຂຶ້ນເມືອໃນເມກເຂົ້າສູ່ສະຫວັນ.” (ພຣະນິມິດ 11:12). ນັບຕັ້ງແຕ່ປະເທດຝຣັ່ງເຮັດສົງຄາມຕໍ່ສູ້ພະຍານທັງສອງຂອງພຣະເຈົ້າ, ພຣະຄຳພີໄດ້ຮັບກຽດຢ່າງທີ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບມາກ່ອນ. ໃນປີ 1804 ມີການຈັດຕັ້ງ ສະມາຄົມພຣະຄຣິສຕະທຳແຫ່ງອັງກິດ ແລະ ຕ່າງປະເທດຂຶ້ນ. ຈາກນັ້ນກໍມີອົງກອນທີ່ຄ້າຍຄືກັນ ເຊິ່ງມີສາຂາຈຳນວນຫຼາຍຢູ່ທົ່ວທະວີບເອີຣົບ. ໃນປີ 1816 ສະມາຄົມພຣະຄຣິສຕະທຳຂອງອາເມຣິກາໄດ້ຖືກຈັດຕັ້ງຂຶ້ນ. ເມື່ອສະມາຄົມພຣະຄຣິສຕະທຳອັງກິດຖືກຕັ້ງຂຶ້ນນັ້ນ ມີການຈັດພິມພຣະຄຳພີໃນ 50 ພາສາ. ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ, ມີການແປພຣະຄຳພີເປັນຫຼາຍຮ້ອຍພາສາ. {GC 287.2}

ໃນໄລຍະເວລາຫ້າສິບປີກ່ອນປີ 1792 ບໍ່ຄ່ອຍມີຜູ້ໃດໃສ່ໃຈໃນການປະກາດຂ່າວປະເສີດໃນຕ່າງປະເທດ. ບໍ່ມີສະມາຄົມພຣະຄຳພີຖືກຈັດຂຶ້ນໃໝ່ໃນຊ່ວງເວລານັ້ນ ແລະ ບໍ່ຄ່ອຍມີຄຣິສຕະຈັກໃດພະຍາຍາມເຜີຍແຜ່ຫຼັກສາສະໜາຄຣິສໃນດິນແດນທີ່ບໍ່ມີຄົນເຊື່ອພຣະເຈົ້າ; ແຕ່ຊ່ວງທ້າຍສະຕະວັດທີ 18 ກໍມີການປ່ຽນແປງອັນໃຫຍ່ຫຼວງ. ຫຼາຍຄົນຮູ້ສຶກບໍ່ພໍໃຈກັບຜົນຂອງລັດທິເຫດຜົນນິຍົມ ແລະ ມາຮັບຮູ້ວ່າຈຳເປັນຕ້ອງເພິ່ງການເປີດເຜີຍຈາກພຣະເຈົ້າ ແລະ ຕ້ອງມີປະສົບການໃນຊີວິດເຖິງຜົນຂອງການນັບຖືສາສະໜາ. ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ ການປະກາດຂ່າວປະເສີດໃນຕ່າງແດນໄດ້ຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຢ່າງທີ່ບໍ່ເຄີຍເປັນມາກ່ອນ. {GC 287.3}

ການພັດທະນາອຸດສາຫະກຳການພິມ ເປັນແຮງຊຸກຍູ້ວຽກງານການແຈກຈຳໜ່າຍພຣະຄຳພີ. ມີຫຼາຍສິ່ງທີ່ປູທາງໃຫ້ພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າສາມາດຮັບການເຜີຍແຜ່ເຂົ້າໄປໃນປະເທດຕ່າງໆເຊັ່ນ: ການສື່ສານລະຫວ່າງປະເທດທີ່ສະດວກຂຶ້ນ, ການທຳລາຍອະຄະຕິ ແລະ ຄວາມເປັນຊາດນິຍົມຈົນບໍ່ຕິດຕໍ່ສຳພັນກັບຊາດອື່ນ, ພ້ອມດ້ວຍການສູນເສຍອຳນາດຝ່າຍການປົກຄອງຂອງສັນຕະປາປາ. ເປັນເວລາຫຼາຍປີທີ່ມີການຈຳໜ່າຍພຣະຄຳພີຕາມຖະໜົນຫົນທາງໃນນະຄອນໂຣມ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຖືກຫ້າມໄວ້ເລີຍ ແລະ ຕອນນີ້ພຣະຄຳພີໄດ້ຖືກນຳໄປເຖິງທຸກບ່ອນຂອງໂລກທີ່ມີຄົນອາໄສຢູ່. {GC 288.1}

ທ່ານ ໂວນແຕ ເປັນຜູ້ໜຶ່ງທີ່ມີຊື່ສຽງວ່າບໍ່ເຊື່ອໃນພຣະເຈົ້າ, ລາວເຄີຍກ່າວໂອ້ອວດວ່າ: “ຂ້ອຍຮູ້ສຶກເປັນຕາໜ່າຍທີ່ຕ້ອງຟັງຄົນເວົ້າຊ້ຳຊາກວ່າ ມີຊາຍພຽງສິບສອງຄົນກໍ່ຕັ້ງສາສະໜາຄຣິສ. ຂ້ອຍຈະພິສູດໃຫ້ເຫັນວ່າ ຜູ້ຊາຍຄົນດຽວສາມາດໂຄ່ນມັນລົງໄດ້.” ແຕ່ມີຫຼາຍລຸ້ນຄົນເກີດມາ ແລ້ວກໍຈາກໄປຫຼັງຈາກທີ່ໂວນແຕເສຍຊີວິດ, ມີຫຼາຍລ້ານຄົນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມເຮັດສົງຄາມຕໍ່ສູ້ພຣະຄຳພີ, ແຕ່ແທນທີ່ມັນຈະຖືກທຳລາຍ ກໍຍິ່ງມີຫຼາຍກວ່າເກົ່າ. ບ່ອນໃດມີພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າພຽງຮ້ອຍເຫຼັ້ມໃນສະໄໝຂອງໂວນແຕ ໃນສະໄໝນີ້ກໍມີເປັນໝື່ນເປັນແສນເຫຼັ້ມ. ມີນັກປະຕິຮູບໃນສະໄໝຕົ້ນໆກ່າວເຖິງຄຣິສຕະຈັກວ່າ, “ພຣະຄຳພີແມ່ນທັ່ງຕີເຫຼັກ²³ ທີ່ເຮັດໃຫ້ຄ້ອນຕີຫຼາຍອັນຫຼຸ້ຍຫ້ຽນ” ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຊົງກ່າວວ່າ: “ບໍ່ມີອາວຸດໃດໆທີ່ທຳຮ້າຍເຈົ້າໄດ້ເລີຍ ເຈົ້າຈະມີຄຳຕອບແກ່ທຸກຄົນທີ່ຟ້ອງເຈົ້າ.” (ເອຊາຢາ 54:17). {GC 288.2}

“ພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າກໍດຳລົງຢູ່ຕະຫຼອດໄປເປັນນິດ.” “ພຣະບັນຍັດທັງຫຼາຍຂອງພຣະອົງກໍໄວ້ໃຈໄດ້, ສະຖາປະນາຢູ່ເປັນນິດ ແລະ ປະກອບດ້ວຍຄວາມຈິງກັບຄວາມທ່ຽງທຳ.” (ເອຊາຢາ 40:8; ເພງສັນລະເສີນ 111:7, 8 ດັດແປງຈາກສະບັບ TKJV). ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ສ້າງຂຶ້ນໂດຍສິດອຳນາດຂອງມະນຸດຈະຖືກໂຄ່ນລົງ; ແຕ່ສິ່ງທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງຮາກຖານແຫ່ງພຣະຄຳທີ່ບໍ່ປ່ຽນແປງຂອງພຣະເຈົ້າ ຈະຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ຕະຫຼອດໄປ. {GC 288.3}

14: ນັກປະຕິຮູບຊາວອັງກິດລຸ້ນຫຼັງ16: ກຸ່ມປິນກຣິມລຸ້ນບຸກເບີກ